Marie-Claude Bérot: l'Année de mes 15 ans

Dettie schreef : Is ook weer waar.

Zo goed is mijn Engels en Duits helemaal niet. Ik bedoelde alleen dat in een eigen taal je de nuances meer ziet dan in een vertaling. Hoe goed een vertaling ook is.

Dus als je Frans, Duits, Engels of Nederlands bent dan is de eigen taal toch voor iedereen het meest genuanceerd, je kent daarvan veel meer woorden.

Nu met dit boekje is het leuk om in het Frans te lezen maar het is geen eigen taal, dus dan kan best dat er gebeurt wat jij zegt dat de nuances ook niet overkomen omdat de kennis van het Frans niet goed genoeg is.

Dettie

Frans spreek ik al helemaal niet. Ik denk dat Duits me nog het beste afgaat. Maar goed, dat is m'n lievelingstaal, waar ik op school al goed in was, hoewel dat misschien de eenoog in het land der blinden was, gezien het feit dat een medeleerling kans zag om Friedhof als patatkraam te vertalen. De grammatica vond en vind ik toch wat lastiger.

Ik denk dat een vertaler misschien wat meer nuances ziet dan een willekeurige lezer, omdat de vertaler meer met de taal, waaruit vertaald wordt, bezig is.

Renate schreef :
Ik denk dat een vertaler misschien wat meer nuances ziet dan een willekeurige lezer, omdat de vertaler meer met de taal, waaruit vertaald wordt, bezig is.

Ja dat is ook weer waar, daar had ik nog niet aan gedacht.

Dettie

Kortom: je weet het niet. Ieder heeft zijn eigen beperkingen, de lezer, de vertaler, en zelfs de schrijver! Is het dan gek om te stellen dat een stuk tekst vaak niet zo overkomt als de schrijver het bedoelt?

En dat iedere lezer een eigen interpretatie heeft, dus ook de vertaler?

Marjo schreef : Kortom: je weet het niet. Ieder heeft zijn eigen beperkingen, de lezer, de vertaler, en zelfs de schrijver! Is het dan gek om te stellen dat een stuk tekst vaak niet zo overkomt als de schrijver het bedoelt?

En dat iedere lezer een eigen interpretatie heeft, dus ook de vertaler?

Dat is altijd zo. Kijk maar naar literatuurwetenschappers, die boeken soms weer heel anders lezen. Hooguit ben ik persoonlijk geneigd te denken dat een vertaler meer kennis van een vreemde taal heeft, dan ik als lezer.

En dat iedere lezer een eigen interpretatie heeft, dus ook de vertaler?

Een vriend van ons is vertaler en wat ik van hem hoor is dat hij echt zoekt naar woorden die het dichts bij het werk van de schrijver komen. Hij leest zelfs biografieën en zoekt allerlei informatie op over de schrijver zodat hij zo veel mogelijk in de geest van de schrijver kan werken en zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke tekst kan blijven. Het zijn woorden en zinnen die vertaald moeten worden, dat is wat anders dan een boek lezen en interpreteren.

Maar een nuanceverschil zal denkelijk altijd in een vertaling blijven soms stomweg omdat het te vertalen woord eigenlijk niet te vertalen is, zoals ze bijvoorbeeld ook altijd van ons woord 'gezellig' zeggen. Cosy komt dichtbij maar is het toch niet helemaal.

Dettie

Dettie schreef :

En dat iedere lezer een eigen interpretatie heeft, dus ook de vertaler?

Een vriend van ons is vertaler en wat ik van hem hoor is dat hij echt zoekt naar woorden die het dichts bij het werk van de schrijver komen. Hij leest zelfs biografieën en zoekt allerlei informatie op over de schrijver zodat hij zo veel mogelijk in de geest van de schrijver kan werken en zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke tekst kan blijven. Het zijn woorden en zinnen die vertaald moeten worden, dat is wat anders dan een boek lezen en interpreteren.

Maar een nuanceverschil zal denkelijk altijd in een vertaling blijven soms stomweg omdat het te vertalen woord eigenlijk niet te vertalen is, zoals ze bijvoorbeeld ook altijd van ons woord 'gezellig' zeggen. Cosy komt dichtbij maar is het toch niet helemaal.

Dettie

Dat is waar. Overigens zijn er ook andere dingen die bij een vertaling problemen opleveren, bijvoorbeeld namen die een bepaalde betekenis kunnen hebben, of kranten die iets over de lezer van die krant kunnen zeggen. Vraag blijft dan of je de naam moet vertalen of niet en dat je misschien een toelichting moet geven. Bij kranten kan natuurlijk hetzelfde spelen. Moet je dan een Nederlands equivalent kiezen of niet. Soms zou een toelichting wel handig zijn.

Bij de boeken van Sjöwall en Wahlöö komt dit wel voor.

Zo komt er in een van de boeken een Philip Trofast Mauritzon voor, waarop iemand vraagt of Trofast een voor- of een achternaam is. Er wordt dan gegrapt dat het een hondennaam is en dat hij misschien als hond vermomd optreedt. In de Engelse vertaling staat dat Trofast iets betekend als Trouwe, wat de grap natuurlijk duidelijker maakt. In een ander boek heet iemand Herrgott Nöjd en daarbij staat in de Nederlandse vertaling dat Nöjd tevreden betekent.

Bij In de ban van de ring, heeft de vertaler er voor gekozen om de naam Bagins te vertalen naar Balings. Ook in de vertalingen van de Harry Potter boeken zijn bepaalde namen veranderd.