Per Petterson - Ik vervloek de rivier des tijds (slb juni/juli)

In boek mei/juni 2010 staat een interview met Per Petterson over Ik vervloek de rivier des tijds. Hieruit enkele stukken...

'Arvid Jansen' zegt Per Petterson 'is mijn held. Eigenlijk een antiheld. Hij komt voor in vijf van mijn boeken: Soms als bijfiguur, dan weer als hoofdpersoon. Ik noem hem mijn stuntman. Hij maakt dingen mee die mij ook hadden kunnen overkomen. We hebben dezelfde achtergrond. Zijn moeder werkte in een fabriek, net als de mijne, en onze vaders waren allebei schoenmaker. Ik schrijf vanuit wat ik ken. [...]

We waren geen hecht gezin. Er was wel een band maar geen intimiteit. Als kind vroeg ik me af of mijn moeder meer van mijn broer dan van mij hield. En of ze eigenlijk wel van mijn vader hield. [...]

Mijn moeder en ik, we waren erg verlegen met elkaar. Ze was de intellectueel in ons gezin. Ze las alles, duizenden romans, had altijd een boek bij de hand. Mijn vader bezat een boekenkast vol prachtige literatuur. Hij las nooit...[...]

Ze kende hele passages van Strindberg uit haar hoofd, kon eindeloos veel films citeren. Die gave, en de liefde voor literatuur en films heb ik van haar. Toch spraken we er nooit over. Verlegenheid verlamt veel families. [...]

Rode draad in Pettersons werk is de complexiteit van familierelaties, die intimiteit in de weg staat, waardoor alles wat belangrijk is ongezegd blijft.

Als je dit zo leest dan is er veel autobiografisch in dit boek. Petterson laat het verhaal ook een jaar vóór het ongeluk met zijn ouders spelen. In dit boek krijgt moeder kanker terwijl iedereen inmiddels weet dat dat niet haar dood veroorzaakte. Zijn moeder had een broer die jong overleden was. Over hem sprak ze altijd vol liefde, met meer liefde als over Pettersons vader. In dit boek hangt vader er ook bij. Op haar moeilijkste moment wil moeder niet bij vader zijn.

Ik denk altijd aan ze, elke dag.[...] Schrijven is geen therapie, maar je komt wel meer over jezelf te weten. Goede literatuur moet pijn doen.

Dettie

Bedankt Dettie! Het boek is vandaag in de brievenbus gevallen. Het gaat volgende week mee op vakantie.

Joanazinha

Ik begon zo opgewekt, maar ik kom er bijna niet doorheen op het moment.

Willeke

Het boek toch uitgelezen.

Lang leve de lange warme avonden.

Het kan aan mij gelegen hebben maar zoals gezegd, ik kwam er bijna niet doorheen.

Het begin vond ik prachtig; die scene van die zwijgende ouders aan de keukentafel na een slechte diagnose, die dan langs elkaar moeten stappen en door een kleine aanraking misschien wel meer zeggen dan ze met woorden gezegd hebben vond ik prachtig.

De melancholieke toon vond ik ook mooi,

Maar daarna raakte ik de draad al snel kwijt, tot, opmerkelijk genoeg, het laatste hoofdstuk.

Een sterkt begin en einde dus wat mij betreft, maar wat er daartussen allemaal gebeurd is?

Ik begreep de link tussen het nu en het verleden niet zo goed,

En ik stoorde me, net als anderen aan het ongelofelijke zelfmedelijden van de hoofdpersoon. Ik zat me af en toe op te eten van ergernis; zijn moeder gaat wellicht wel dood en hij zwelgt in zijn eigen leed. Toen in het laatste hoofdstuk hij het ook nog eens in zijn hoofd haalde bij het gesprek tussen zijn moeder en Ingrid om aan de buurman te vragen of hij dacht of ze het misschien over hém hadden, zat ik bijna hardop te foeteren; wordt eens volwassen man, kom op.

Maar toen bedacht ik, omdat dit zó over de top was, dat het misschien wel bedoeld is als uiting van het nooit gezien worden door de moeder omdat die alleen oog had voor zijn overleden broer. Althans in zijn beleving.

Maar dat bedacht ik dan wel in een vlaag van mildheid, want verder heb ik dus vooral zitten foeteren.

We hebben het er al vaker over gehad dat een onsympathieke hoofdpersoon niets hoeft te zeggen over de kwaliteit van een boek en of het je pakt,

en ik denk als dit boek me had weten ‘te pakken”dat me dat niet uitgemaakt had,

Maar nu was dit dus niet het geval.

En Paarden stelen was nog wel zo mooi.

Willeke

Ja hetzelfde had ik ook Wil. Ik heb me een tijd lopen afvragen waarom dit boek me niet aansprak en Paarden stelen wel. Daar kan ik de vinger niet op leggen. Ook vroeg ik me af waarom dit boek geschreven werd. Om te laten zien dat bijna iedereen toch eerst aan zichzelf denkt ook al heeft de ander een heel naar bericht gehad? Arvid gedraagt zich echt als een klein kind en de moeder laat dat ook goed voelen.

In zijn echte leven heeft Pettersons moeder ook gezegd na zijn eerste boek... en nu een volwassen boek schrijven... Misschien dat Petterson nu daarom zo'n dreinend kind neerzet? Het speelt ook vóór het ongeluk van zijn ouders en broer. Wil hij laten zien dat zijn moeder gelijk had en hij toentertijd inderdaad een dreinend kind was?

Autistisch kan ik hem niet vinden zoals Ellen opmerkte.

Dettie

Ik heb in zoverre jullie commentaar gelezen dat ik niets weet van het boek, maar toch ook helemaal geen zin heb om dit te gaan lezen.

De bieb heeft het ook nog niet, dus ik kom niet in de 'verleiding'.