Enkele plukjes recensies
1
Artus werd alom geprezen voor zijn debuut Zonder wijzers,
al ging die waardering steevast gepaard met een even groot onbegrip:
waar die roman nou eigenlijk over ging, de kritiek stond machteloos.
2
Dit debuut bestaat uit vijf verhalen die op het eerste gezicht nauwelijks met elkaar verbonden zijn. Pas na lezing van de roman is de chronologie van het verhaal helemaal te reconstrueren
3
"Zonder wijzers is "én én", volgens Carel Peeters: "het is zowel een rommeltje als gestructureerd, het is diepzinnig en oppervlakkig. Het mengsel van bewust en intuïtief geeft er de overtuiginskracht aan." De verschillende recensenten doen allen verwoede pogingen om het verhaal toe te lichten en uit te leggen, maar in de meeste recensies komt naar voren dat het een behoorlijk ingewikkeld, 'kunstig gecomponeerd', boek is. Een duidelijke verhaallijn is er niet. Het boek is opgebouwd uit een zestal hoofdstukken die weer zijn onderverdeeld in een reeks korte subhoofdstukken waarin zonder veel chronologisch verband gedachten, dialogen en scenes achter elkaar staan. Carel Peeters zou deze roman het liefst onmiddelijk herlezen; "Je wilt de weg stante pede opnieuw afleggen om van de flarden die zijn blijven hangen een eenheid te maken. Dat het een verhaal is over een familie in Engeland met vier kinderen -twee jongens en twee meisjes, waarvan de vader oorspronkelijk uit India komt, en dat die vader overleed toen de eigenlijke hoofpersoon, Nigel, zes jaar was- dat is je aan het slot allemaal wel duidelijk. maar het verhaal wordt zo verteld dat het familieverhaal een labyrint wordt."
4
"Zonder wijzers is geen boek om even snel en efficiënt door te lezen om te zien hoe het afloopt", zegt Reinjan Mulder hierover. Dat lijkt me ook niet de meest voor de hand liggende gedachte om aan een boek te beginnen.
5
Volgens Goedegebuure is Zonder wijzers meer dan een roman over de beleving van tijd en de verschillen die er in dat opzicht tussen culturen bestaan. Artus heeft onmiskenbaar de bedoeling gehad een boek te schrijven over het gebrek aan richting en houvast dat de smeltkroes van het huidige fin de siècle aankleeft. Wat dat betreft verwijst de titel niet alleen naar een klok Zonder wijzers, maar ook naar het ontbreken van algemeen geldende gedrags-en levensregels.
Bernadet