Christy Lefteri - De bijenhouder van Aleppo

Ha nee, Berdine bedoelt nooit iets als neerbuigend, zo kwam het ook niet over.

De term literair of niet literair vind ik altijd moeilijk, zoals ik elders ook al schrijf, het gaat mij om het verhaal. Dát is wat ik lees.

En ja, ik merk wel of het boek 'een romannetje' is of meer dan dat, maar ook dat ligt vaak aan het verhaal. Romannetjes gaan vaak over hetzelfde alleen in een andere verpakking. In een zogenoemd literair boek is het verhaal apart, bijzonder, het laat je een andere kijk op dingen zien, het laat je nadenken.

Hoe het boek qua taal of opbouw is, valt me eigenlijk niet op tijdens het lezen. Je merkt het alleen als er iets niet klopt of als bijv een roman voor volwassenen op een heel kinderlijke toon geschreven is. Of als je vaak dezelfde schrijver leest dan herken je zijn stem...

Dit boek liet me wel nadenken, vooral het gegeven dat ze beiden lijden onder het verlies van hun kind maar dit niet aan elkaar kunnen uiten. Wat ik knap vind van de schrijfster (dat valt me dan wel weer op) is dat ze eerst de vrouw als een totaal verslagen vrouw neerzet die totaal apatisch is. De man lijkt ondernemend, altijd op zoek naar oplossingen. naar contacten om verder te komen. En dan is daar ineens die wending, wat alles anders maakt.

De situatie in de vluchtelingenkampen zette mij ook aan het nadenken, o.a. het feit dat er toch een enorm verschil in kampen is. Het ene is redelijk leefbaar, het andere afschuwelijk en troosteloos, uitzichtloos.

Dettie

Een kamp redelijk leefbaar? Niet dat wij er zouden kunnen aarden denk ik. Dus als het niet anders kan, vooruit, dan is het leefbaar. Wat mij opviel is dat de man over zijn geld bleef beschikken. Je hoort zo vaak over berovingen. Het andere erge, zoals Martin Ros zou zeggen - gebeurt evenwel wel degelijk.

Inderdaad, die draai beschrijft ze heel goed. Aan de vorm van het verhaal mankeert niets.

Wat ik literair zou noemen, dat ontbreekt: de taalkeuze, die is - ha ha zoals Berdine zegt: simpel. En daar bedoelen we niets vervelends mee.

Ha ja echt leefbaar is een vluchtelingenkamp natuurlijk nooit, maar het kamp in Athene was erger, troostelozer dan de eerdere kampen.

Ik zat nog te denken. Zou de schrijfster de taalkeuze niet bewust genomen hebben? De vluchtelingen spreken deels elkaars taal niet. Hele volzinnen zullen ze niet kunnen zeggen. Afra en Nuri spreken ook nauwelijks met elkaar. Dan wordt het denkelijk ook moeilijk om er taalkundig meer van te maken.

Ik hoef geen gelijk te hebben hoor, en vindt het ook niet vervelend, maar ik liep over jullie opmerking na te denken.

Dettie

Het is toch niet zo dat alle schrijvers bijzondere taal moeten gebruiken? De een doet het wel, de ander niet en dat is prima. Er zijn ook verschillende soorten lezers. Ik zelf houd van afwisseling, heb niet altijd zin in 'moeilijk', maar ook niet in 'flut'. Dit boek is geen van beiden.

Natuurlijk is het zo dat als dit boek van literaire kwaliteit zou zijn, het minder lezers trekt. Of dat bewust zo gedaan is, hm, denk het niet, maar ik ken de schrijfster niet goed genoeg om dat te weten. Stel dat dit een boek zou zijn dat geschreven is door iemand die bekend staat om zijn literaire kwaliteiten - goh, noem er eens een - dan zouden we zeggen: nou, dit boek is duidelijk niet wat we gewend zijn.

Maar in dit geval: geen idee, en het is ook helemaal niet als punt van kritiek bedoeld, het is een mededeling: zo is dit boek.

Nee hoor, dat hoeven ze zeker niet, bijzondere taal gebruiken. Ik lees zelf altijd van alles tegelijk, moeilijk en makkelijk door elkaar.

Ik zit er verder ook niet mee, maar zoals wel vaker loop ik na te denken over een boek en de opmerkingen die erover gemaakt worden. Ik lees boeken gewoon heel anders dan jullie en vind dat verschil eigenlijk wel leuk. Het maakt dat je anders naar een boek gaat kijken.

Ik snap jullie opmerkingen ook wel. Ik denk zelfs als je dit boek te moeilijk had geschreven dat veel minder mensen het zouden lezen. En in dit boek gaat het om het verhaal van de vluchtelingen, wat ze onderweg meemaken en wat het met ze doet.

Doordat het boek zo toegankelijk geschreven is, zal het ook door meer mensen gelezen worden.

Dettie

Zo is dat.