Thema augustus 2025 - Stenen

Njai Inem

kroniek van een steen

Barney Agerbeek

Door armoede gedreven besluit het Javaanse meisje Inem contractarbeider op een rubberplantage te worden. Zij wordt bij aankomst van haar dorpsgenoten gescheiden en door een mandoer naar het huis van de planter geleid.

'Moet ik zijn njai worden, ibu?' vraag ik met toegeknepen keel. 'Kan ik niet zeggen dat ik op het land wil werken? Met mijn vrienden?' Ibu glimlacht en schudt haar hoofd.

De Indisch-Nederlandse schrijver Rob Nieuwenhuys gaf in zijn boek Komen en blijven (1982) bekendheid aan het begrip 'njai': een inheemse vrouw die in Nederlands-Indië gedwongen werd samen te leven met een Europese man, haar 'toean'. Zij was zijn persoonlijke verzorgster en uit hun relatie kwamen vaak kinderen voort. De njai kan daarom worden beschouwd als de oermoeder van vele Indische mensen.

Met gevoel voor verhoudingen in de koloniale wereld weet Barney Agerbeek in Njai Inem tot in detail de omstandigheden te treffen, waarin een willekeurige njai omstreeks 1930 op een Sumatraanse plantage moet hebben verkeerd.

Agerbeek nodigt de lezer uit om door de ogen van twee zeer diverse personages het schrijnende bestaan te doorvoelen van een 'contractkoelie'.

Het verhaal van de njai is doordrenkt met de geest van Midden-Java en geeft een overtuigend beeld van de ontreddering en het isolement van Inem, een sterke maar door het lot geknevelde vrouw.

Barney Agerbeek (1948) werd geboren in Surabaya en vertrok in 1952 met zijn ouders naar Nederland. Hij is auteur van twee dichtbundels, Ook leverde hij bijdragen aan literaire tijdschriften als Nynade, Indische Letteren, Extaze en Avier. In 2013 debuteerde hij bij Uitgeverij In de Knipscheer met de verhalenbundel Schaduw van schijn.

ISBN 9789062658640 | Paperback | 176 pagina's | In de Knipscheer | 26 september 2014

Citaat van de dag

Een mens beledigen, is als een steen werpen in een modderpoel : men bespat alleen zichzelf.

Anayat Kahn (1882-1927)

Indiaas professor in de musicology, zanger, dichter, filosoof, schrijver en oprichter van de International Sufi Movement.

Het meisje met de blauwe steen

Maranke Rinck

Ga op ontdekkingstocht door het Delft van Johannes Vermeer

Een meisje loopt gehaast door Delft. Ze heeft verschillende pakketjes bij zich die ze moet bezorgen. Brieven, een gitaarsnaar, kostbare oorbellen en een stukje blauwe steen. Lapis lazuli heet die. Hij is voor de meesterschilder Johannes Vermeer. Die maakt er blauwe verf van ultramarijn. Die is ongelooflijk duur, duurder dan goud. Even twijfelt het meisje. Haar broertjes en zusjes hebben honger. Zal ze het steentje verkopen? Maar als ze eenmaal bij meneer Vermeer heeft aangeklopt, heeft hij een bijzonder verzoek aan haar.

ISBN 9789047632924 | Paperback | 32 pagina's | Rubinstein Publishing | 17 februari 2023

Citaat van de dag

De beeldhouwer ziet in elke steen een beeld maar hij moet de rest wel weghakken voordat anderen het ook zien.

Jaap Dieleman (1955-)

Nederlands kunstenaar

Ik kan helaas niet inloggen op de site. Misschien vanmiddag.

Dettie

Kroniek in steen

Ismail Kadare

Een jongetje van een jaar of tien vertelt over de dagelijkse gang van zaken in een oude stad in Albanië. Traditie en magie bepalen er het leven, dat in zijn ogen zowel avontuurlijk als onveranderlijk is. Het avontuur lonkt in de salons, waar oude vrouwen roddelen en de toekomst voorspellen, op de markten en in het abattoir, in een boek dat hij bij zijn grootvader te lezen krijgt en in de verhalen van zigeuners. Onveranderlijk zijn de leefregels, de wisseling der seizoenen en vooral de stad zelf.

De Tweede Wereldoorlog breekt deze wereld open. Italiaanse, Griekse en Duitse troepen wisselen elkaar als bezetters af. Engelsen bombarderen de stad en de bevolking vlucht, eerst naar de citadel en later naar het platteland. Ten slotte arriveren de partizanen, en met hun komst breekt een nieuwe tijd aan. Het jongetje kent inmiddels de erotiek en de fascinerende vermogens van de taal – hij wil schrijver worden.

ISBN 9789025314910 | Hardcover | 224 pagina's | Athenaeum | 16 september 2022

Vertaald door Hans de Bruijn