Thema maart 2007 - Zeevaart

Midscheeps

De zeeman vertelt

Willem H. Moojen

Zeemansverhalen hebben altijd een grote aantrekkingskracht gehad op mensen aan de wal. Men keek reikhalzend uit naar een boek waarin de zeeman ons weer liet genieten van zijn avonturen tijdens zijn reizen naar verre oorden en exotische streken.

De zeeman zelf vertelde zijn belevenissen aan zijn maten tijdens de vrije uren op luik één, in de midscheeps of achteruit. Sommige verhalen lijken aangedikt en na jaren een eigen leven te gaan lijden, maar ze hebben allemaal een kern van waarheid. Het leven aan boord was vroeger veel harder dan tegenwoordig, maar daar staat tegenover dat de zeeman toen veel meer tijd had om te passagieren, een stad te bekijken of stukje land te ontdekken. Aan boord gebeurde van alles, veel humor onderling, een stille gedragscode om elkaar te respecteren en blindelings te vertrouwen, en soms ook droevige gebeurtenissen. Ze komen allemaal voorbij in dit boek.

De verhalen laten de zeeman aan het woord van ketelbink tot kapitein. Het boek is zeer rijk geïllustreerd en laat ondermeer alle schepen zien waarop zij voeren.

'Midscheeps' is het eerste boek uit een reeks, waarin het leven op de Nederlandse koopvaardij in al haar gelederen tot uiting komt.

ISBN 9080782297 Ingenaaid, 336 pagina's Met illustraties Verschenen: september 2005 Lanasta

Citaat van de dag 23 maart 2007

"Als muitende matrozen hun kapitein overboord gooien, is het eerste wat ze doen, een nieuwe kapitein aanwijzen."

Platoon

In een blauwgeruite kiel

Dichters over Michiel de Ruyter

Chrétien Breukers (red.)

Hij geldt als een van de grootste zeehelden die de Lage Landen bij de Zee hebben voortgebracht: Michiel de Ruyter. In 2007 is het 400 jaar geleden dat hij werd geboren. De Ruyter is beroemd vanwege zijn daden op zee - al weten veel tijdgenoten daar het fijne niet meer van - maar De Ruyter is ook in de volkscultuur nog bekend, al was het maar van het gedicht 'Draaiersjongen' van de 19e-eeuwse dichter Antoon de Rop, dat kinderen nog steeds op de basisschool leren:

In een blauw geruite kiel

draaide hij aan't grote wiel

de ga-a-a-anse dag.

Maar Michieltjes jongenshart

leed ondraaglijke smart

ahach, ahach, ahach.

Veel dichters hebben zich door leven en werken van Bestevaer - zoals De Ruyters bijnaam luidde - laten inspireren. Joost van den Vondel, Gerardt Brandt, Rhynvis Feith en tientallen anderen schreven over 'den helt, der Staten rechterhant' dan wel 'den redder van 't vervallen vaderlant'. Vermag De Ruyter ook dichters van vandaag nog te inspireren? Dat blijkt inderdaad het geval te zijn. In een blauwgeruite kiel bevat zo'n vijftig nieuwe gedichten van eigentijdse dichter over De Ruyter. De bloemlezing levert een modern, vermakelijk maar ook leerzaam beeld op van een van de belangrijkste nationale figuren. Een inleiding beschrijft de rol van De Ruyter in de historische poëzie en de sporen die hij zo heeft nagelaten in onze taal.

Paperback Omvang 96 blz. isbn 978-90-77907-73-3 Verschijnt maart 2007 BnM uitgevers

Citaat van de dag 24 maart 2007

"Niet doen als Jan Breydel, Borluut, Piet Hein en De Ruyter, maar het hoofd intrekken zoals de verstandige schildpad doet wanneer zij onraad ruikt. Dat is natuurlijk een houding waar je geen decoraties mee verdienen zal, al ben ik daar nog niet geheel zeker van, maar zij biedt in ieder geval de beste kans om God pas te aanschouwen als je zat van de dagen zult zijn."

Willem Elsschot

Pikheet!

Scheepspraat met een glimlach

Aad Schol

'Pikheet!', voor de walslurp een onbekend fenomeen. Voor wie langer dan een etmaal dienst deed aan boord van een Nederlands koopvaardijschip een begrip.

Oorspronkelijk was het de zeemansuitdrukking voor hete koffie. Sinds vele decennia is de roep 'Pikheet!' een constante, zowel op zee als in een haven. Het betekent tweemaal daags even rust. De bikhamer en de verfkwast worden neergelegd. De stuurman op de brug gaat even verzitten en ook de machinist beneden neemt zittende op z'n bankje dankbaar zijn bakkie in ontvangst. De rest zoekt in de kou de warmte van de accommodatie op en in de tropen een schaduwrijk plekje aan dek. In de ochtend slobbert men de koffie met een bijsmaak op en in de middag volgt de bak thee met een chloorsmaak. Hoe dan ook, het is het juiste moment voor een verhaal en soms ook een sterk verhaal, vandaar.

Uitvoering: Gebonden Omvang: 128 pagina's Verschenen: 2000 Uitg. De Alk

Citaat van de dag 25 maart 2007

De zee, de zee klotst voort in eindeloze deining,

De zee, waarin mijn ziel zich-zelf weerspiegeld ziet;

De zee is als mijn ziel in wezen en verschijning;

Zij is een levend schoon en kent zichzelve niet.

Willem Kloos

Context: eerste strofe van het gedicht 'Van de zee' ,

gepubliceerd in De Nieuwe Gids , daterend uit 1888