Dörte Hansen - Het Oude Land

Ik vond er niet veel humor in zitten. Dat geeft niet en dat hoeft ook niet, maar het stukje over Hajo, die verder in het hele boek niet voorkomt vond ik een beetje overbodig en alleen bedoeld om de tegenstelling tussen het ideaalbeeld en de werkelijkheid extra aan te zetten. Zonder dat stukje had het boek zeker zo krachtig zijn geweest, want de tegenstelling tussen het idyllische beeld en de werkelijkheid zie je uiteindelijk al in het contrast tussen Burkhard en de boeren die hij idealiseert. Maar het blijft hooguit goed voor een milde glimlach. Het verhaal over de vrouwen is toch de hoofdmoot van het boek, dat ook zonder Burkhard zou hebben gekund. Maar Burkhard maakt echt deel uit van het verhaal en Hajo niet. Die passeert eigenlijk alleen even in de gedachten van een van de andere boeren. Het is misschien wel grappig dat juist de boer die zich min of meer naar de idylle voegt, of het een en ander in ieder geval als de idylle verkoopt, zoals de boer uit de conference van Paul van Vliet, in financieel opzicht het beste af is.

Eerlijk gezegd was het me niet opgevallen dat Hajo "uit het verhaal valt". In mijn optiek was hij gewoon een deeltje van het geheel, dat er dusdanig inpaste dat hij mij niet speciaal is bijgebleven. Waren er geen anderen die ook even genoemd werden met een korte anekdote? Ik kan me dat niet herinneren. Tenslotte hoeft niet ieder bijfiguur uitgediept te worden. Zo leest ieder toch op zijn eigen manier. Voor mij was dit een mooi rond verhaal en voor jou zat er een uitsteeksel aan.

Alleen het verhaal van de vrouwen zou loodzwaar zijn geworden, toch?

Ach, dat weet ik niet, maar het verhaal is verteld, zoals het is verteld en voor mijn gevoel was Hajo de enige die echt alleen met een korte anekdote genoemd wordt. Hooguit zou je de broers Jancke nog kunnen noemen, maar die komen uiteindelijk nog terug in het verhaal, als ze een proces aanspannen tegen Burkhard.

Het neemt overigens niet weg dat ik het een mooi boek vond, dat ik met veel plezier gelezen heb en dat ik best nog eens iets van de schrijfster zou willen lezen.

Misschien waren mijn verwachtingen te hoog, maar tot op heden valt dit boek tegen. Het is minder goed te volgen dan Middaguur, en nogal somber.

Maar ja, Middaguur sprankelt ook niet van vrolijkheid. Nog even doorlezen.

Middaguur is beter, vind ik. Toch is ook deze mooi, zoals het de draak steekt met de moderne mens die zijn heil zoekt in het oude, en tegelijk daar hard voor wegloopt als de beperkingen ervan worden ontdekt.

Het boek straalt uit hoe moeilijk een leven kan zijn, hoe moeilijk mensen dit voor zichzelf maken. maar hoe ze tegelijk niet anders kunnen, zo zijn ze, genetisch en qua opvoeding. Een licht ironische toon zit er wel in, dat zal de humor zijn die Berdine bedoelt. Het zit vooral in de bijfiguren, die mensen die het platteland als toeristisch uitje zien, en hoe ze bedot worden door de boeren die van hu n zucht naar 'echtheid' profiteren.

Het oude land is passe, zegt Hansen, en tegelijk prijst ze het aan. Dat vind ik wel knap.

En zinnen als deze: paardenbloemen die wetteloos geel bloeien. Mooi!

Tja, we zijn vaak geneigd het verleden te idealiseren. Zie ook de boeken over de ontwikkelingen sinds de jaren 50. Dan zie je ook dat dingen die we nu als vanzelfsprekend zien, vroeger helemaal niet zo vanzelfsprekend waren. Ik kan zo gauw niet op de titels van de boeken komen, maar er zijn 2 boeken van dezelfde auteur.

De auteur is Annegreet van Bergen.