Rogier Vogelenzang - Aantekeningen van een hulpweigeraar

Het heeft lang op mijn lijst gestaan omdat de bieb het niet had, maar ineens was het er, als e-book. Boeiend boek, goed geschreven. Het geeft niet meteen alle geheimen prijs. Vooral over de gebeurtenissen in de oorlog blijf je lang in het ongewisse. Schuldgevoel over zaken in het verleden is ook een belangrijke oorzaak van zijn verwardheid.

Niet dat ik me dit specifieke verhaal nog voor de geest kan halen, maar de sfeer wel.

Ik heb in de afgelopen jaren tweemaal gehoord over een vereenzaamde oudere man die nadat hij uit zijn woning gehaald was, een hoardingprobleem bleek te hebben. Een appartement vol met alles wat je maar in de loop van een mensenleven in je handen krijgt. Een van die mannen was gepensioneerd, kwam de deur nauwelijks uit. De andere was 'gewoon' buschauffeur. Niemand die iets vermoedde. Gelukkig geen dode vrouw of zo hier, maar wel muizen en ratten...

Het gebeurt nog steeds.

Misschien niet helemaal hetzelfde, maar in De Volkskrant staat er onregelmatig een stuk over eenzame uitvaarten. Dat zijn stukjes over mensen die overleden zijn, maar die verder geen familie meer hebben, of waar niemand meer echt contact mee heeft. Dat zijn vaak interessante stukjes, hoewel niet alle mensen even sympathiek zijn. Het zijn ook wel mensen, die door hun gedrag de mensen van zich af hebben laten keren.

Ik denk dat het zo maar zo zou kunnen zijn, dat je het verhaal van deze mensen niet kent. Net zo min als het geval is bij die mannen die ik noemde.

Ik ken ook zo'n verzamelaar, een ontzettend lieve, sociale man die voor iedereen een goed woord over heeft. Hij vraagt het liefst niemand thuis omdat hij wel weet dat er commentaar komt. Zijn huis is wel schoon, alleen overvol. Ik ken zijn achtergrond en die is niet mis. Een oordeel hebben is altijd makkelijk, maar als je zijn verhaal kent, snap je het wel. Het verzamelen is zijn houvast.

Dettie

Ik heb ook iemand gekend, maar die verzamelde alleen maar platen en platenspelers naar het scheen. Ik zorgde nog wel eens voor z'n katten. Een heel aardige man. M'n vader heeft nog een tijdje contact met hem gehad, omdat ze alle twee van jazz hielden, hoewel mijn vader eigenlijk alleen geïnteresseerd is in de muziek die voor 1935 is gemaakt.

Ik heb ook wel bij andere mensen voor katten gezorgd, waar het huis op z'n zachtst gezegd rommelig was. M'n vader zorgde kort na de dood van m'n moeder voor de katten van een dame (barones of zoiets) wier huis er uitzag alsof er in was gebroken en men het huis overhoop had gehaald.

Maar de krantenstukjes gingen meer over mensen die eenzaam stierven en niet perse verzamelaars. Daarvan werden dan ook de levensverhalen min of meer gereconstrueerd en daar zat ook iemand bij, waar niemand meer iets mee te maken wilde hebben. De laatste vrouw waar hij contact mee had gehad, was door hem opgelicht, dus ja, dan kun je je voorstellen dat mensen niets meer met hem te maken willen hebben.