Sophie Zijlstra - Margot

ja ik snap heel goed wat je bedoelt. Ik heb een interview met de schrijfster op de radio gehoord. (link staat op de site)

Daarin legt de schrijfster heel goed uit wat haar fascineerde aan Margot. Ze heeft enorm onderzoek gedaan, zelfs de liedjes die de beiaard speelde in de Westertoren moesten wel kloppen. Margot werd echt uit de roeiclub gezet en toen dacht Sophie Zijlstra wat bleef er nog over voor haar wat ze wél kon doen en is daarop verder gegaan.

En ja het boek is fictie. Maar er wordt zo vaak wat verzonnen rond echt bestaande personen. Neem Japin met die grootmoeder in De overgave. De grootmoeder krijgt ook gedachten opgelegd en doet ook dingen waarvan niemand weet of ze waar zijn. Het is een verhaal bedacht rond een gegeven.

Het gegeven bij Margot is dat zij vlak voor het eind van het seizoen weg moest bij haar roeiclub en daar heeft Sophie Zijlstra een verhaal bij gemaakt. Ze heeft gedacht het kan zo zijn gegaan. Net als Japin dacht bij die grootmoeder, het kan zo zijn gegaan.

Japin heeft een scene in het boek waarbij die grootmoeder half dood ergens ligt en een mier ziet lopen. Dat is puur verzonnen. Zo heeft Zijlstra ook puur verzonnen hoe het mogelijk gevoeld kan hebben, hoe Margot mogelijk gereageerd kan hebben.

Op de flap staat precies wat je krijgt. En dat is dat Margot krampachtig probeert het uitstapje naar Kikkereiland te kunnen meemaken.



Wel grappig eigenlijk want bij Japin was ik verontwaardigd omdat hij deed alsof hij het verhaal verzonnen had terwijl héél veel bekend was. Je kon bijna exact hetzelfde verhaal op internet lezen, maar hij had het grootmoeder laten meemaken. Ik vond het niet van fantasie getuigen dat hij zo'n bestaand verhaal lichtelijk omboog en verkocht als zijnde zijn verhaal. En dat verdedigde jij.

Nu ben jij verontwaardigd omdat Sophie Zijlstra rond een persoon die bestaan heeft een fictief verhaal verzint. Een persoon waar weinig over bekend is maar die zij door haar fantasie een gezicht heeft willen geven. En dat verdedig ik.

Terwijl alle twee de verhalen wel correct in de tijd geplaatst en weergegeven zijn.

Dettie

In mijn optiek is het niet hetzelfde. Margot is een persoon die we allemaal kennen. Daar mag je niet mee gaan dollen. Met die grootmoeder kan dat wel. Wij kennen haar niet.



Heel toevallig trof ik vanavond een vriendin die het boek ook kende en zei: 'als Margot een figuur was geweest die tweehonderd jaar geleden had geleefd, had ik het misschien wel geaccepteerd.'

Nu had ze hetzelfde gevoel als ik: 'zoiets doe je gewoon niet'.

Bij 'het grote zwijgen' zijn de personages echt, zijn de feiten waar, en worden alleen de dialogen en enkele bijfiguren verzonnen. Dat accepteer ik, (ook omdat het zo erg veel beter geschreven is!!), maar bij 'Margot' kan ik het niet accepteren, omdat Zijlstra er er heel verhaal omheen verzint. Niet alleen dialogen, en gebeurtenissen, maar zelfs een heel innerlijk leven, een karakter, waar zij - en ook wij - niets van kan weten. Dat staat me tegen.

Waar Japin en Menkveld zich houden aan het beeld dat er van hun personages bestaat, doet Zijlstra dat niet. Morgen kan iemand een verhaal rond Margot schrijven, ook met roeivereniging en oorlogsfeiten, dat totaal anders is.

Ik hoef mevrouw Couperus dus niet te lezen als het ook zo opgezet is.

Je hebt mevrouw Couperus al gelezen. Dus je hoeft niet meer. Het was het debuut van Sophie Zijlstra.

zie www.leestafel.info/sophie-zijlstra

Maar als ik het goed begrijp beschouw je het een beetje als 'heiligschennis' dat Margot gedachten en woorden worden toegekend omdat zij nog vrij vers in ons geheugen ligt?

Bij 'Het grote zwijgen' zijn de personages echt, zijn de feiten waar, en worden alleen de dialogen en enkele bijfiguren verzonnen.

Margot was ook echt en het feit dat ze niet meer mocht komen roeien is ook waar. Daar omheen is een verhaal gemaakt net als menkveld en japin deden bij bestaande figuren.

De grootmoeder in Japins boek heeft ook echt bestaan, zij heeft ook echt gevochten om haar kleindochter terug te krijgen. Haar kleindochter was écht meegenomen door de indianen en is er nadat oma haar 'bevrijd' had ook weer naar de indianen teruggekeerd. Maar alles wat grootmoeder denkt en doet is verzonnen en grootmoeder was alleen in Nederland niet bekend, in Amerika is ze heel bekend, Margot is wel hier bekend en haar lot maakt het beladen.

Diepenbrock en Vermeulen worden ook gedachtes en handelingen toegekend waarvan niemand weet of ze waar zijn. Vermeulen wandelt steeds met een jongetje naar huis en voert hele gesprekken met hem. Diepenbrock heeft veel gedachten over Jo, en wat te denken bijv. wat er gebeurde in de groene kamer... we weten ook niet of dat waar is. Dat verzint de schrijver ook.

Vermeulen krijgt een verhouding met Elsa wat ook niet echt zo is geweest. Puur verzinsel van Erik Menkveld.

Diepenbrock is in 1921 overleden, 23 jaar eerder dan Margot. Vermeulen is in 1967 overleden, 22 jaar na Margot.

Waarom mag dat verhaal dan wel en dit over Margot niet? Vertel, vertel...

Dettie

Natuurlijk hebben schrijvers de vrijheid om hun personages te laten denken en praten, ook al weten ze niet hoe die mensen dat gedaan hebben. Zolang ze zich maar aan de werkelijkheid houden.

De gebeurtenissen die Menkveld heeft verzonnen, zijn niet van invloed op mijn beleving van de personages. Het vormt hun karakter niet. Het zijn in mijn ogen normale dingetjes die iedereen meemaakt. De granny is inderdaad 'ver van mijn bed', dat zal wel schelen. Het stoorde me niet, en ik herinner me niet meer (ha, net zo min als het Couperusboek!!) of ik daar mee zat.

Inderdaad zal het dat zijn: een soort schennis. Ook vond ik het niet kloppen dat een meisje dat overal beschreven wordt als bescheiden, op de achtergrond, ineens voor een groep mensen haar leven gaat staan verdedigen. Het voelt gewoon niet als een Margot. Ze mag natuurlijk denken en doen, maar dan wel in de geest zoals we haar kennen, als een slimme tiener, een vriendelijk bedeesd meisje. Zo kwam ze niet over.

En dat ligt dan ook weer aan de manier van schrijven, die ik kinderlijk vind.

ja ik vind dus wel dat het hun karakter vormt in het boek van Menkveld. Zeker de mijmeringen van Diepenbrock over Jo.

Dat Margot haar leven staat te verdedigen is juist omdat ze wel móet, bescheiden of niet. Dat pleidooi benadrukt de ernst van de situatie, Margot weet dat ze daarna nergens meer welkom zal zijn. Ze knokt voor haar laatste kans.

'Waarom is het zo belangrijk voor je?' vraagt Peter, die iets herkent in wat ze zegt.

'Omdat ik, als ik mee heb gedaan aan de seizoensafsluiting, net als de rest ben, een roeister in winterstop.

Dettie

Maar dat is het 'm just! Dat is fictie! Het is niet echt..

en voor mij niet overtuigend Margot zoals ik haar beeld uit de dagboeken heb.

Ik bedacht, wandelend in het bos, dat het prima was geweest als niet Margot, maar iemand anders de hoofdpersoon geweest was. Als bijvoorbeeld de joodse jongen dit had gedaan, en Margot zijn kameraad was of zo. Maar dan had het boek zeker geen 'Margot' mogen heten.

Een andere hoofdpersoon en dan het tijdsbeeld schetsen, prima, maar dit overtuigt mij niet. Het is niet echt.