Uwe Timm: Mijn broer bijvoorbeeld

Is dit een schuldbekentenis van een Duitse schrijver? Of vindt hij zoals zovelen ook excuses? Timm probeert het leven van zijn oudere broer te reconstrueren vanaf dat deze dienst nam bij de SS, en vertelt hoe dit het leven van het hele gezin Timm beïnvloed heeft. Geen roman, een ego-document.

Lees het verslag, klik hier..

www.leestafel.info/uwe-timm

Heeft het iets weg van De voorlezer Marjo?

Word je bij dit boek ook aangespoord tot nadenken omdat je over 'de andere kant' van de oorlog leest?

Word geprobeerd uit te leggen hoe het zo gekomen is?

Had zijn vader schuld? Heeft de jongere generatie, waaronder hijzelf, schuld aan het 'gewoon doorleven' van de ouderen die immers geweten moeten hebben wat er gebeurde?

Het lijken een beetje dezelfde vragen als bij De voorlezer.

In ieder geval is een groot verschil dat 'de voorlezer' in romanvorm gegoten is, en dat is bij Timm niet het geval. Daardoor drukt Timm je meer met de neus op de feiten, hij schrijft over zichzelf, het is echt.

Schlink gaat verder: zijn Hanna is wel degelijk schuldig, wat je ook voor excuses voor haar bedenkt. De broer van Uwe Timm is soldaat, hij heeft (denkt en hoopt zijn broer) nooit de kampen gezien.

Als ik dit zo neertik, rijst toch de vraag.. Hanna deed haar werk, Carl-Heinz ook, als soldaat. Ja..is er wel verschil?

Moeilijke vraag Bernadet, je merkt het!

Misschien zit het verschil wel in het feit dat Hanna daar 'vrijwillig' ging werken. Vrijwillig tussen aanhalingstekens omdat zij misschien vanwege haar gebrek dit werk deed maar dan nog lijkt me dat er toch wel andere banen waren geweest.

Soldaten werden opgeroepen en waren verplicht te gaan, dacht ik, hoewel daar ook vrijwilligers tussen zaten die wilden strijden voor volk en vaderland.

Bernadet

Ik heb het boek nog niet zo lang geleden gelezen en ik was diep onder de indruk van de manier waarop Uwe Timm zijn zoektocht naar het waarom verwoordt.

Hij zoekt naar een teken, een woord of wat dan ook, waaruit blijkt dat zijn broer wist van de massamoorden in Oost-Europa en zich daarvan afgekeerd heeft. De laatste zin in het dagboek van de broer lijkt daar wel op te wijzen.

Hoe kunnen gruwelijkheden als de massamoorden in WOII begaan zijn terwijl duizenden, honderduizenden mensen misschien wel, toekeken? Dat is denk ik de vraag waarop Uwe Timm een antwoord zoekt en dat hij niet vindt. Dat kan ook niet omdat het te onvoorstelbaar is.

"De laatste zin in het dagboek van de broer lijkt daar wel op te wijzen."

Hij laat het een beetje open. Timm weet het niet, en ik kreeg het idee dat het ook maar liever niet wist..