Thema oktober 2026 - Verhalende geschiedenis

Citaat van de dag

Een geheim wordt soms het best bewaard door geheim te houden dat het een geheim is.


Henry Taylor (1800-1886)
Engels dichter

Aan het einde van de oorlog
Bert Natter

Aan het einde van de oorlog is een tour de force van Bert Natter, het getuigt van durf om zo’n intense roman te componeren rond de gebeurtenissen in een concentratiekamp. De roman speelt zich af op één dag, 20 april 1945, niet toevallig de 56ste verjaardag van Adolf Hitler, en volgt niet minder dan 31 personages.

De elfjarige zoon van de plaatsvervangend kampcommandant Karl Zehlendorf is verdwenen. Als lezer weet je algauw wat er is gebeurd: het is veeleer de vraag of de ouders achter de genadeloze waarheid zullen komen. En zelfs als daar een antwoord op is, verliest de roman niets aan spanning.

Aan het einde van de oorlog toont de verreikende gevolgen van langdurige indoctrinatie; deze veelal jonge mensen zijn immers opgegroeid met nazipropaganda. Tegelijkertijd slaagt Natter er voorzichtig in van de gruwelijke kampcommandant met zijn gefaalde droom pianist te worden naast een bruut pur sang, ook een lachwekkend sujet te maken. Maar wil je wel lachen?

Op weergaloze wijze laat Natter in deze rijkgeschakeerde roman zien dat de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog nog altijd niet allemaal verteld zijn. Dat de tijd misschien nu pas rijp is voor een nieuw soort belevend, verschuivend en daarin bijna documentair vertellen over gruweldaden die jammer genoeg niet tot het verleden behoren.

Bron: juryrapport Libris Literatuurprijs 2026 welke Bert Natter in ontvangst mocht nemen

ISBN 9789400408210 | Paperback | 640 pagina's | De Bezige Bij | 30 januari 2025

Citaat van de dag

Oorlog is slechts een laffe vlucht uit de problemen van de vrede.

Thomas Mann (1875-1955)
Duitse romanschrijver

Het alsjeblieftmeisje
Kathelijn Vervarcke

Oostende, 1914.

Na het overlijden van haar ouders moet het vissersmeisje Julie voor haar jongere broers en zusje zorgen. Samen proberen ze stand te houden in een bestaan dat wordt getekend door armoede en ontbering.

In oktober wordt de kuststad ingenomen door het Duitse leger. De bewoners kreunen onder bombardementen, voedseltekorten en de strenge hand van de bezetter. Om tijdens die harde oorlogsjaren te overleven, wordt Julie een alsjeblieftmeisje: gedwongen om als prostituee te werken voor de Duitse soldaten.

Wanneer ze jaren later een nieuw leven heeft opgebouwd in Duitsland, denkt ze dat ze het verleden kan laten rusten. Tot de dag waarop ze terug moet reizen naar haar geboortestreek en beseft dat het lot nog niet klaar is met haar.

Het alsjeblieftmeisje werpt een onverwachte blik op de verhalen van vrouwen die de Eerste Wereldoorlog overleefden, en hoe ver ze daarvoor moesten gaan.

ISBN 9789020990300 | Paperback | 264 pagina's | Lannoo | 5 november 2025

Citaat van de dag

Hoe beschamend zou een geschiedenis van de beide wereldoorlogen uitvallen, indien het mogelijk was de historie te beschrijven van het standpunt van de kinderen; hun oordeel over deze wereld, gezien door een floers van kindertranen.


P.J. Bouman (1902-1977)
Nederlands socioloog