Thema mei 2022 - Eeuw/eeuwig

L

De lezer van de 19de eeuw

Marita Mathijsen

Wat lazen negentiende-eeuwers? Wat betekende lezen voor hen? Waar haalden ze hun boeken vandaan, wie waren hun favoriete auteurs en op welke uitgaven werd heftig gereageerd? Waren de schrijvers die wij nu nog kennen uit die tijd toen ook bekend? En hoe verhield de literatuur zich tot de omwentelingen in de maatschappij?

In het even vernieuwende als meeslepende L zet Marita Mathijsen haar eigentijdse leesbril af en verplaatst ze zich in de negentiende-eeuwse boekenliefhebber. Letterlijk, want ze laat deze lezer, die ze L noemt, geregeld zelf aan het woord komen in fictieve dagboekfragmenten. Doelbewust negeert Mathijsen daarbij de grens tussen literatuur en wetenschap.

Het resultaat is een verbluffende nieuwe kijk op een veelbewogen periode. Schrijvers komen in een ander licht te staan. Zij voelen zich verantwoordelijk voor het welzijn van de maatschappij en Mathijsen laat zien dat literatuur zelfs omwentelingen aanjaagt.

Aan het begin van de eeuw zijn er poëtische oproepen tot verzet tegen de Franse overheersing, dan volgen romantische verhalen over de historie. Halverwege de eeuw worden de romans rauwer en realistischer. Tegen het eind overheersen boeken die misstanden aan de kaak stellen.

Toptiens werden in die tijd niet bijgehouden. Toch weet Mathijsen met ingenieuze middelen tot een beredeneerde schatting te komen welke boeken indertijd het meest werden gelezen. Ze stelt ons daarmee tal van interessante, vaak vergeten auteurs voor, onder wie veel vrouwen.

Met L creëert Marita Mathijsen een weergaloze, nieuwe geschiedenis van het lezen in de negentiende eeuw én van de eeuw zelf. Dat doet ze met grote kennis van zaken en in de toegankelijke en geestige stijl waar ze patent op heeft.

ISBN 9789463821780 | Paperback | 464 pagina's | Balans | september 2021

Citaat van de dag

Gedachteloos, verstrooid lezen is hetzelfde als wandelen in een mooi landschap met een doek voor je ogen..

Herman Hesse (1877-1962)

Duitstalige Zwitserse schrijver, dichter en schilder

Wel interessant dit boek, maar te dik voor even tussendoor.

De boekhandel van de wereld

Drukkers, boekverkopers, lezers in de Gouden Eeuw

Andrew Pettegree & Arthur der Weduwen

In ‘De boekhandel van de wereld’ vertellen Andrew Pettegree en Arthur der Weduwen het verhaal van de opkomst en het grote succes van het bloeiende zeventiende-eeuwse Nederlandse boekenbedrijf.

In de zeventiende eeuw was Nederland het centrum van de boekenwereld. In het verhaal over de Gouden Eeuw wordt dit zelden verteld. Het was de tijd van de VOC, van Rembrandt en Vermeer, en alle aandacht is altijd uitgegaan naar de Hollandse schilderkunst. Maar per hoofd van de bevolking bezaten de inwoners van de Nederlandse republiek meer boeken dan in enig ander land in Europa. De mensen hier waren ongewoon goed geïnformeerd en politiek betrokken.

Godsdiensttwisten, welvaart en politiek werden beïnvloed door wat er gelezen werd. Terwijl uitgevers elders in Europa failliet gingen, vernieuwden de Nederlandse uitgevers hun industrie: ze organiseerden boekveilingen en deden veel aan marketing en publiciteit. De aard van dat godvruchtige, welvarende, twistzieke en genereuze volk werd in belangrijke mate bepaald door wat het las.

ISBN 9789045034997 | Hardcover | 624 pagina's | Atlas Contact | maart 2019

Vertaald door Frits van der Waa

Citaat van de dag

Als ik de inhoud en de vormgeving van een boek erg goed vind blijft het, nadat ik het vele malen gelezen heb, nog maanden in het zicht liggen.

Jan Wolkers (1925-2007)

Nederlands schrijver, beeldhouwer en schilder

Marjo schreef : Wel interessant dit boek, maar te dik voor even tussendoor.

ik neem aan dat je het boek L De lezer van de 19de eeuw van Marita Mathijsen bedoelt.

Dat leek me ook zo'n interessant boek, maar net als jij... teveel pagina's om 'eventjes' te lezen. Ik heb nog veel te veel liggen.

Dettie