Ik heb met interesse de reacties op "De zee van Ochotsk" gelezen.
Ik kan Inge en anderen die het boek hebben gelezen geruststellen : je hebt niet verkeerd gelezen en de "verwarring" en het "onaffe" is bedoeld.
Het thema van het boek is Onzekerheid.
Dit thema heb ik gepoogd te verwerken naar vorm en naar inhoud.
A. Naar vorm :
1. het gebruik van de ik-vorm betekent niet dat het boek autobiografisch zou zijn (hoewel iedere schrijver uiteraard elementen uit zijn eigen leven gebruikt) maar ik vind de ik-vorm een must voor wie schrijft over onzekerheid. Je weet namelijk alleen wat er in je eigen hoofd omgaat, naar de rest heb je het raden. Een verteller in de hij-vorm is een beetje god. Voor hem bestaat geen onzekerheid.
2. "ik" wordt nooit benoemd en je vraagt je terecht af of het telkens om dezelfde persoon gaat. Ook dit is een bewust erin gebrachte vormelijke onzekerheid. Is "ik" doorheen de zeven verhalen telkens iemand anders dan gaat het om een verhalenbundel. Is "ik" telkens dezelfde, dan is het een roman...
B. Naar de inhoud :
1. "Schuttingspoëzie" is het verhaal van de noodlotsonzekerheid. Het noodlot (hier vertolkt door afgerost worden in een bar) kan jou treffen, maar misschien ook niet. Dan heb je geluk gehad want het treft dan onvermijdelijk iemand anders (de Brit).
2."Baisses les voiles" (strijk de zeilen) : dit is het verhaal van de overmoed, de hybris. Waar haalt de mens de euvele moed om zo overmoedig te zijn, hij die zo breekbaar is in deze wereld vol onzekerheid?
Vandeperre, reeds behoorlijk aangeschoten, meent dat hij het zich kan veroorloven er nog een schepje bovenop te doen. Helaas...
3. "Antabuse" is het verhaal van de onzekerheid over wat de ander denkt of voelt (zie ook A 1.) "Ik" raakt bevriend met de cafébaas Marcelke. Ze beleven samen aangename momenten. Wanneer hij echter Marcelke één keer bedriegt met diens vrouw betekent dit het einde van de vriendschap, niet omdat Marcelke woest is, maar net omdat hij niets laat blijken en "ik" de onzekerheid of zijn vriend "het" nu weet of niet, niet meer kan verdragen.
4. "De Madonna van Smeerebbe-Vloerzegem" is een (postmoderne) persiflage op Hubert Lampo's (magisch-realistische) "Madonna van Nedermunster" (een aanrader by the way). De wereld mag dan wel onzeker zijn maar hij is toch nog een stuk betrouwbaarder dan die van Lampo waar een man, een kunsthistoricus verdwaald op het Oost-Vlaamse platteland, in de 20ste eeuw slaapt met een vrouw die in de 15de als heks verbrand is. In onze onzekere (cynische?) realiteit kun je beslist verdwalen, dat is geen punt, maar je brengt gegarandeerd een ongemakkelijke nacht door met mesjogge zonderlingen, eerder dan bij een beeldschone vrouw in een warme sponde.
5. "Schliemans wraak" is het verhaal van de onzekerheid over de uitwerking van onze daden. Het vernederde jongetje wil weerwraak nemen op zijn pesters en treft, geheel ongewild, een onschuldig kind. Dan doet hij wat o zo menselijk is : hij schuift de zwarte piet door naar iemand anders die het in zijn ogen verdient om gestraft te worden
6. "Beetje niets zo" is het verhaal van de onzekerheid van onze communicatie met anderen. Wat er ook tussen "ik" en het verkoopstertje had kunnen gebeuren of groeien wordt in de kiem gesmoord door de foute timing van één antwoord. Een kwestie van milliseconden...
7 "De Zee van Ochotsk". Het titelverhaal behandelt de Grote Onzekerheid, de filosofische onzekerheid omtrent Dood, God, Wat doen we hier en Waar gaan we heen. Inge staat hier niet alleen met haar kritiek dat het zwaar op de hand is en moeilijk verteerbaar. Ik heb in dit ene verhaal alles laten leeglopen wat mij filosofisch beroert. Overkill! Ik had beter iets gespaard voor volgende verhalen. Het einde waarbij "ik" alleen ontwaakt is een knipoog naar Daisne's Baratzeartea, een van mijn lievelingsromans, waarin het hoofdpersonage ook na een dutje ontwaakt en vaststelt dat zijn reisgezel verdwenen is. Dan rest alleen nog het vers van Kurt Tucholsky...
Groetjes,
Danny