Beste mevrouw Eva
Valentijn de Heer
Een boek dat nazindert...
Valentijn de heer heeft met 'Beste mevrouw Eva" een aangrijpend en invoelend verhaal geschreven over een gezin dat langzaam ontspoort. Het bijzondere is echter dat het verhaal verteld wordt door Elias, de jonge zoon in het gezin. Ze wonen in een gegoede buurt wijk in Leiden, vlakbij een sociale werkplaats. "Mongolen werden ze toen nog genoemd."
Vader heeft een enorme hekel aan die mensen. Sommige mongolen floten naar vrouwen. "Naar ma, dat had de buurman van nummer 12 hem verteld." De buurt verloederde door hun komt, vond pa. Moeder verwacht haar tweede kind. en groot is pa's frustratie als na de bevalling na een gesprek met een arts volgt. Hij vertelt met grote afkeer aan Elias: "Ma heeft een Mongool gebaard."
Vanaf de eerste dag zijn er problemen met de te vroeg geboren Johannes, hij huilt veel. Ook vanaf de eerste dag, ontfermt Elias zich over zijn kleine broertje. Vader gromt en het gezin loopt op eieren als hij in huis is. Johannes voelt het haarfijn aan en huilt nog meer als pa thuiskomt. Pa treitert de kleine jongen zelfs. "Dat zal hem leren!" Op gezette tijden vertrekt pa naar het klooster, om tot rust te komen. Moeder werkt hard, ze maakt kleding.
Elias wordt gepest op school met zijn "malle broertje". Zijn thuissitauatie wordt steeds ernstiger. Pa wordt steeds overheersender en gewelddadiger. Ma kan niet op tegen deze man en takelt steeds meer af. De zorg voor Johannes wordt grotendeels aan Elias overgelaten. School vraagt wel eens of alels goed gaat thuis. Instanties komen op bezoek, maar Elias laat weinig los... trouw als hij is aan zijn moeder. Maar een enkele keer wordt het Elias ook teveel. Hij is een kind die voor een kind zorgt en nog wel een kind dat veel aandacht vraagt.
Toch is Johannes ook het kind dat voor de nodige humor in het boek zorgt. Zijn openheid en naïviteit zorgt voro vermakelijke, bevrijdende situaties.
Voor Elias is het geluk groot als hij onverwacht in het huisje van mevrouw Eva belandt. Zij is lief en Elias voelt de rust die van haar uitstraalt ondanks haar merkwaardige vreemde man die altijd boven zit te typen. Mevrouw Eva wordt de oase van rust, het toevluchtsoord voor Elias. Hij vertrouwt haar volkomen. Het monopolyspel dat ze spelen is veelzeggend... Verlaat de gevangenis zonder betalen, geeft in feite alles over de thuissituatie van Elias weer.
Langzamerhand drijft deze situatie zich tot een pijnlijke climax. En in Elias groeit een hoop. Als lezer hoop je mee... Maar of die hoop uitkomt? Niet zoals Elias zich gedroomd had waardoor je met een dubbel gevoel achterblijft. Zijn de ontwikkelingen nu wel of niet goed?
Zoals gezegd is het verhaal aangrijpend, het laat de onvoorwaardelijke liefde van een jongen voor zijn moeder zien. Ook al ziet hij ook goed wat er allemaal mis is. Elias weet haarfijn hoe hij met elke situatie om moet gaan. Het is triest hoe beklemmend het leven voor de jongen is. Vooral zijn af en toe zeer heftige gedachten raken diep, juist omdat het zo te begrijpen is. Het boek laat je nadenken over kinderopvang, over hulpinstanties en dergelijke.
Je weet dat er wat moet gebeuren maar ziet ook hoe moeilijk het is om vastgeroeste gewoontes van elkaar beschermen, zwijgen en verzwijgen is. Een verhaal dat je niet snel vergeet.
"Zowat elke zin en bijna elk woord zijn raak" stond in het juryrapport van de Hans Vervoort-prijs over dit boek en dat is ook zo.
ISBN 9789493304628 | Paperback | 190 pagina's | Uitgeverij Pluim | 5 september 2023
Dettie, 1 augustus 2026
Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER
