London Falling
Een mysterieuze dood in een corrupte stad en een familie op zoek naar gerechtigheid
Patrick Radden Keefe
De titel geeft aan dat dit boek gaat over het verval van Londen tot een metropool waarin de onderwereld zich verweeft met de bovenwereld. De grens tussen legitieme zakenlieden en maffia-oligarchen is vaag geworden. Londen is een wereldwijd knooppunt voor het witwassen van illegaal vermogen. Russische criminelen hebben voor miljarden geïnvesteerd in luxueus vastgoed. Er zijn tal van politieke moorden gepleegd (Litvinenko in 2006 en Skripal in 2018 bijvoorbeeld).
De auteur stelt dat de stad voorheen floreerde dankzij koloniale plundering, maar nu beheerst wordt door zwart geld en door criminelen die bonafide willen lijken. Ze krijgen daarbij hulp van advocaten en bankiers, belastingconsulenten en beveiligingsfirma’s, vastgoedmakelaars en pr-adviseurs (blz. 221).
Het is een wereld van extreme rijkdom, waarin met geld gesmeten wordt. Oligarchen leven in landhuizen en kastelen, bezitten luxeauto’s en jachtboten, bezitten een privé-helikopter, bedelven hun vrouwen en vriendinnen onder de juwelen. Tegelijk is het ook een gevaarlijke en angstige wereld. Liquidatie ligt op de loer. Deze mensen zijn permanent omringd door bodyguards en in hun landhuizen is vaak een paniekruimte geïnstalleerd. Dan nòg komt het regelmatig voor dat iemand op onverklaarbare manier uit het raam van een hoge flat valt en op straat te pletter slaat.
Hoofdpersoon in het boek is Zac Brettler, die op de leeftijd van 19 jaar midden in de nacht van het balkon van een luxe appartement valt.
Zac komt uit een harmonieus gezin, ingebed in een fijne familie en heeft warme ouders met nog één oudere broer.
De politie in Londen (de MET) stelt een onderzoek in naar dit tragische ongeval. De tijd verstrijkt en resultaten worden niet bereikt. Zelfmoord is het meest waarschijnlijke scenario. De jongen was in de greep geraakt van snel verkregen geld en was terechtgekomen in de wereld van drugshandel en
-criminaliteit en zou zelf ook verslaafd zijn geraakt. Hij had veel contacten opgebouwd met schimmige maar gevaarlijke figuren. De jongen was een bluffer en een leugenaar. Hij beweerde dat hij van schatrijke afkomst was en hij probeerde de roofdieren die om hem heen cirkelden te paaien met beloftes over geld. Uiteindelijk, vastgelopen in het web van zijn leugens, zou hij geen andere uitweg hebben gezien dat zelfmoord te plegen.
De ouders nemen geen genoegen met deze conclusie en gaan zelf op onderzoek uit. Al spoedig ontdekken ze hoe de politie ook andere verdachte sterfgevallen simpelweg bestempelt als een ongeluk of zelfmoord en daarna afziet van nader onderzoek. Uit een rapport opgesteld door de inspectie bleek dat de Met niet eens in staat was om inbraken op te lossen, laat staan geraffineerde misdrijven of moorden gepleegd door buitenlandse inlichtingendiensten. Een andere zorgwekkende conclusie was dat de georganiseerde misdaad was doorgedrongen tot politiediensten, opsporingsinstanties, de douane, het Openbaar Ministerie, de juryrechtspraak en het gevangeniswezen.
Verdachten die wel voor de rechter werden gebracht, huurden topadvocaten in en kwamen ervan af met vrijspraak wegens onvoldoende bewijs of lichte straffen. Zelfs de gewelddadigste daders veroordeeld voor moord, schietpartijen, chantage en zwaar lichamelijk letsel zitten vaak maar de helft van hun straf uit.
Er is alle reden om vast te stellen dat er onthutsend veel mis is met het justitiële apparaat in Groot-Brittannië.
Het onderzoek van de familie Brettler haalde het landelijke nieuws. De tekortkomingen van de MET en “het prutswerk” van politie en justitie kwam terecht op de voorpagina’s van de Britse kranten.
Het uiteindelijke antwoord op de vraag waarom Zac van het balkon sprong, zal ik hier niet onthullen.
Dit boek leest als een thriller, maar het is geen fictie. De reconstructie van Keefe is gebaseerd op documenten en interviews. De auteur verantwoordt zijn uitspraken in een uitgebreid notenapparaat. De MET weigerde mee te werken aan dit boek. Herhaalde verzoeken om rechercheurs te spreken, werden afgewezen. Op een ingediende lijst met vragen over feiten werd niet gereageerd.
Het verhaal kent veel plotwendingen en verrassende invalshoeken. Er loopt een lijn naar Auschwitz en de Holocaust, maar ook naar Oeganda onder het wrede bewind van dictator Idi Amin.
Uiteindelijk blijf je wel met een vraag zitten: hoe is het gesteld in andere grote steden? Amsterdam, Parijs, Marseille, Milaan? Is Londen een uitzondering of lopen we het gevaar dat her en der in Europa de georganiseerde misdaad de bovenwereld binnendringt en hebben politie en justitie daar onvoldoende grip op?
Patrick Radden Keefe (1976) schreef een fascinerend en verontrustend boek. Hij schrijft voor The New Yorker en heeft meerdere prijzen gewonnen met zijn boeken. Zijn boek Zeg niets. Moord en Verraad in Noord-Ierland (ook uitgegeven door Nieuw-Amsterdam) is eveneens voor Leestafel besproken.
ISBN 9789046834220 | Paperback | Omvang 395 blz. | Uitgeverij Nieuw Amsterdam | 7 april 2026
Vertaald door Hans E. Van Riemsdijk
© Henk Hofman, 17 april 2026
Lees de reacties op het Forum en/of reageer, klik HIER.
