Een nieuwe tijd
Corine Nijenhuis
Net als vele anderen heeft ondergetekende al heel wat gelezen over de Watersnoodramp, die intussen meer dan zeventig jaar geleden geschiedde. Je kan wel stellen dat degenen die de ramp overleefden intussen ook gestorven zijn. Gelukkig hebben zij vele verhalen achtergelaten, verhalen die ons eraan herinneren dat Nederland niet echt veilig is. In de jaren na de ramp zijn de Deltawerken uitgevoerd, die wel bescherming bieden, maar niet genoeg. De zeespiegel stijgt door de opwarming van de aarde. Intussen ligt 26 % van Nederland onder NAP; 59 % kan bij dijkdoorbraken overstromen.
In dat kader is het extra interessant om te lezen wat er na de Watersnood gedaan werd om het land te beschermen.
Hoe ging het verder, in met name Zeeland, maar ook elders, verder nadat men de grootste schok verwerkt had?
Voor in het boek zien we twee kaarten: hoe Zeeland er uit zag in 1953 en hoe in 2023. Vervolgens vertelt Corine Nijenhuis de eigen familiegeschiedenis. Haar moeder komt uit een dorp bij Middelburg, dat niet echt getroffen werd. Zij hoorden pas na enkele dagen wat er gebeurd was in andere delen van Zeeland.
We lezen over ingenieur Johan van Veen, die 1958 profetische woorden sprak:
‘Tot slot, we zullen nooit moeten vergeten dat er een dag komt dat we met een zucht van verlichting Nederland prijs zullen moeten geven aan de zee. Wat we ook doen.’
Weet dan dat al vanaf 1937 Van Veen in diverse publicaties waarschuwde voor de te lage dijken in Zuidwest-Nederland!
Zijn rapport De afsluitingsplannen der Tussenwateren verscheen 29 januari 1953. Drie dagen later, op 1 februari 1953, kwam de watersnood, die gedeelten van Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant onder water zette.
In zes hoofdstukken lezen we hoe het Zeeland daarna verging, waarbij noodzakelijkerwijs ook geregeld teruggegrepen wordt naar het verleden. De stijl is boeiend, geen taaie kost, zodat jet makkelijk leest.
‘Meer water. Want dat is waar de mannen van de dijkbewaking op wachten nu de eb het peil nauwelijks omlaag heeft gebracht en de vloed nog komen moet. Ze kijken naar het water en naar de lage dijk waarachter de daken puntig naar de donkergekleurde hemel wijzen, en kunnen niets anders doen dan machteloos toezien en bidden en smeken om een wonder of tenminste om een andere windrichting. Want het is maar de vraag of de lage dijk die hun dorp en het achterliggende land beschermen moet een tweede vloed overleven zal, wanneer die nog hoger reikt dan die van vanmiddag, en daar heeft het alle schijn van.’
Nijenhuis vertelt over de Deltawerken en de uitwerking die dat heeft gehad - nog steeds – op de eilanden. De reacties zijn niet onverdeeld. Mensen zagen hun middel van bestaan verdwijnen en waren niet altijd veerkrachtig genoeg om opnieuw te beginnen, elders of met iets anders.
In dit boek staan de succesverhalen, over mensen die dat wèl gelukt is.
Het gaat over de bouw van de Volkeraksluizen. Over verdwenen dorpen, zoals Capelle op Schouwen-Duiveland, waar alleen een kerkhof de doden herdenkt. Over het verdwenen Viane, waar een hele familie werkte in de scheepssloperij, totdat de Oosterscheldekering een feit werd, en zij hun bedrijf moesten opgeven.
Het gaat over mensen die vertellen over hun overtuiging dat de hand van God het water bestuurde. De kracht van het geloof hielp hen alle ellende te verwerken.
Voor wie vergeten is - of nooit geweten heeft – hoe Zeeland er uit zag, hoe de mensen omgingen met de ramp die hen trof: lees dit boek. Het is niet volledig. Dat is onmogelijk, maar zoals Nijenhuis achterin aangeeft: ga zelf op zoek, overal in Zeeland zijn verhalen te vinden voor wie er naar zoekt.
Corine Nijenhuis (Amsterdam, 1965) schrijft literaire non-fictie boeken, historische romans en essays. Haar werk gaat vaak over de strijd tussen mens- en natuurkracht.
ISBN 9789041716873 | Paperback |288 pagina's | Uitgeverij Rainbow | januari 2026
© Marjo, 17 februari 2026
Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER
