Thema augustus 2005 - Reizen

Afrika

Een wereld in een land

Zuid-Afrika, een belevenis

Ine Andreoli

Een wereld in een land geeft de belevenissen en sfeer weer, van de reizen die de schrijfster met haar man maakten in Zuid-Afrika. Veelal gezien door de ogen van de schrijfster maar ook feiten, legenden en beschrijvingen van dorpjes, bezienswaardigheden, natuurparken, dieren etc. komen in het boek voor. De reizen worden altijd zelf georganiseerd. Dat wil zeggen, de vliegreis en auto worden vanuit Nederland geboekt. Verder komt het zo als het komt. Door te overnachten bij particulieren komen ze iedere keer weer voor verrassingen te staan:

'De douche was een vierkant, klein vertrekje zonder raam. Lou wilde het licht aandoen maar na even gezocht te hebben naar het lichtknopje kwam hij tot de ontdekking dat er geen was. Na samen nog eens goed gekeken te hebben zagen we in de pikdonkere douche een klein vierkant nisje en daarin stond - we hielden dit niet voor mogelijk - een kandelaar met een kaars'.

Ze bezoeken voornamelijk nationale en provinciale wildparken. Het observeren van wild in de vrije natuur is een spannende belevenis want alles is spontaan en onverwachts:

'We zijn douvoordag vertrokken. Al snel stonden we stil want in de droge rivierbedding lag een leeuwenpaar. Als een leeuw en een leeuwin zich afzonderen heeft dat meestal maar een doel, we konden erop wachten. En ja hoor, het mannetje kwam overeind en besteeg het vrouwtje. Tijdens de paring - dit gebeurde supersnel - bleef hij ons in de gaten houden. Na een flinke brul was het voorbij en rolde het vrouwtje op haar rug. Het was prachtig, dit gebeurde allemaal vlak voor onze ogen.

Ine heeft dit boek geschreven voor lezers die - onderuitgezakt op de bank -de reis en de sfeer van Zuid-Afrika mee willen beleven maar daarnaast geeft ze ook ideeën, informatie en tips voor mensen die zelf reislustig zijn.

ISBN 9071794253 Ingenaaid, 156 pagina's Met illustraties Verschenen: juli 2003 Boekenplan

De boot naar Timboektoe

Reizen door Afrika

Ton van der Lee

De boot naar Timboektoe is een bericht uit het moderne Afrika en een liefdesverklaring aan de bewoners. Ton van der Lee reist door meer dan twintig landen, stapt binnen in de levens van een bonte stoet Afrikanen en wordt deelgenoot van hun avonturen. Hij beschrijft de mensen die hij onderweg ontmoet met liefde en respect. Cinto, de smokkelaar uit Angola die rijk denkt te worden op Zanzibar; Khadidja, het Malinese meisje dat moet trouwen omdat ze geslagen wordt door haar stiefvader; Badi, de Toearegrebel in de Sahara die wraak wil nemen op de militairen voor de dood van zijn broer.

Ton van der Lees verhalen geven een goed beeld van een groot aantal landen, van hun cultuur, geschiedenis en natuur. In die zin is dit boek niet alleen een caleisdoscoop van het huidige Afrika en zijn bewoners, maar ook een gids voor mensen die meer over het continent te weten willen komen.

De boot naar Timboektoe is een persoonlijk verslag van het grote avontuur dat Afrika heet. Net als in zijn vorige twee boeken is Ton van der Lee in De boot naar Timboektoe weer prominent als hoofdpersoon aanwezig: een reiziger en avonturier die op zoek is naar het hart van Afrika.

ISBN 9044603965 Ingenaaid, 253 pagina's Verschenen: april 2004 Prometheus

Reizen in West Afrika

Mary Kingsley

1893

Ondanks haar beschermde leven in het Victoriaanse Engeland was Mary Kingsley vastbesloten om de inheemse cultuur en religieuze gebruiken in de Afrikaanse wildernissen te bestuderen. Zonder reiservaring of kennis van Afrikaanse talen en zonder enige bescherming zette ze koers naar West-Afrika, om gevaren te trotseren in gebieden waarvan bekend was dat er kannibalen woonden en waar de leefomstandigheden uiterst primitief waren.

Altijd gekleed als een Europese dame in lange rokken en strakke lijfjes, baande ze zich met een kapmes een weg door dichte regenwouden en gebruikte ze haar paraplu om nijlpaarden op een afstand te houden, waarbij ze uithoeken van het continent bereikte waar nog nooit een Europeaan een voet had gezet.

Het boek dat ze over haar ervaringen schreef is net zo levendig en onvergetelijk als zij zelf was.

464 pagina's Uitgever Sirene, ISBN 905831278X Bindwijze Paperback

Mali blues

Lieve Joris

Mali blues van de Belgische schrijfster Lieve Joris is een reisroman die een ander beeld naar voren laat komen dan we van krant en televisie gewend zijn.

Tegen de bekende achtergronden van oorlog, droogte en weerstand tegen de nasleep van het kolonialisme schetst zij scherp observerend de levens van gewone mensen die zij onderweg ontmoet

. Geworteld in hun tradities en geconfronteerd met moderne opvattingen laat zij daarmee een Afrika zien vol levenslust. Het zijn mensen die aan een toekomst werken, een toekomst die gezien de naargeestige voorspellingen velen niet voor mogelijk houden. Ook al beseffen zij dat zij voor een betere toekomst niet op hun leiders hoeven te rekenen, toch weerhoudt hen dat niet de strijd met humor en moed aan te gaan.

In de aanloop naar Mali (Blues) tekent Joris in dagboekvorm haar voorbereidingen op, terwijl zij in Sidi Boite het woestijnleven beschrijft. In Mali Blues botst haar eigen achtergrond toch wel eens met die van de mensen ter plekke. "Hoeveel kost zo'n maaltijd eigenlijk?" 'Ah non!' Naar prijzen mag ik blijkbaar ook al niet vragen. Toch is het Joris verdienste dat zij de kijk op Afrika completer maakt. Een mooi en indringend boek

uitgever: Muntinga, Uitgeverij isbn: 9041710892 pagina's: 376

Een vreemde eend in Afrika

van Tunis naar Kaapstad in een Citroen 2cv

Gert Duson

Duizenden reizigers maken jaarlijks avontuurlijke tochten, een paar ervan publiceren er ook een boek over. Gert Duson (een Vlaming) is er zo eentje, die samen met een vriend in een Citroën 2CV (in de volksmond: eend) door Afrika reed.

Ze beginnen in Tunis en eindigen in Kaapstad! Dat lijkt een schier onmogelijke taak, temeer omdat het met zo’n aftands vervoermiddel moet gebeuren. Maar ondanks de ontberingen (dwars door de Sahara, het altijd lastig te bereizen Soedan) en gevaren (enkele malen ontsnapten ze aan de dood, waaronder in Kenia) lukt het om met hun eend na 25.000 kilometer de finish te bereiken. Wat een tocht!

Duson mag dan geen professioneel schrijver zijn, het leest lekker weg, met veel details en leuke anekdotes. Met prachtige kleurenfoto’s aan het begin van het boek. Verder in het boek zijn de foto’s zwartwit en op postzegelformaat. Dat had wel iets groter gemogen, maar...zo kun wel veel meer foto’s plaatsen. Concluderend, echt een aanrader!

Uitgeverij: Lannoo. Auteur: Gert Duson. 389 bladzijden, 2003. ISBN: 9020954164

Brazilië

Het trieste der tropen

Claude Lévi-Strauss

'Ik heb een hekel aan reizen en aan ontdekkingsreizigers.' Zo luidt de beroemd geworden eerste zin van Tristes tropiques (1955), het magnum opus van Claude Lévi-Strauss. De in 1905 in Brussel geboren cultureel antropoloog - of etnograaf, zoals hij zichzelf liever noemt - zou met dit boek wereldfaam verwerven.

Na deze aanhef doet Lévi-Strauss uitgebreid verslag van zijn reizen naar Brazilië, waar hij na zijn studie een aanstelling kreeg als docent aan de Universiteit van São Paulo, en naar Azië. Zij vormden voor Lévi-Strauss een aanleiding tot het schrijven van een verslag van de intellectuele 'zwerftocht' die hem via de filosofie naar de etnologie leidde.

Maar zijn grootste faam ontleent dit boek aan de delen die Lévi-Strauss wijdde aan de vier Braziliaanse indianenstammen bij wie hij in de jaren dertig van de vorige eeuw etnologisch veldonderzoek verrichtte. Eens waren de Caduveo, de Borôro, de Nambikwara en de Tupi- Kawahib met velen; toen Lévi-Strauss hun leven deelde, waren ze nog maar met weinigen. De etnograaf besefte dat het niet lang meer zou duren of er zou vrijwel niemand van hen meer bestaan, hoogstens een enkeling die, door de nood gedwongen, zich in een westerse samenleving had gevoegd.

Met mededogen, respect en humor beschrijft Lévi-Strauss het karige leven, de gebruiken en materiële cultuur van deze volkeren. Westers superioriteitsgevoel is hem vreemd, maar evenmin is hij geneigd een geïdealiseerd beeld van de 'nobele wilde' te geven.

Oorspronkelijke titel: Tristes tropiques Vertaler: Marianne Kaas

ISBN 904500156X Ingenaaid, 480 pagina's Met illustraties Verschenen: juli 2004 Atlas

Kannibalen in Rio

Ineke Holtwijk

Verrukkelijk boek over het verblijf van de auteur in Brazilie als correspondente Latijns-Amerika voor de Volkskrant en Elsevier. In veertien artikelen - waarvan enkele gedeeltes ook in bewerkte vorm verschenen in laatstgenoemde bladen - beschrijft zij op zeer boeiende wijze haar impressies.

Al vanaf het eerste hoofdstuk over haar aankomst in Rio (haar standplaats) brengt zij verslag uit van de ongeregelde, tegenstrijdige, erotische en harde wereld waarvan zij deel uit zal maken. Uiteindelijk maakt zij de lezer duidelijk hoe ook zij zich ten slotte als nuchter Nederlands journaliste gewonnen geeft aan deze manier van leven. Zij doet dit door middel van voortreffelijke beschrijvingen van gebeurtenissen, ontmoetingen en interviews met Brazilianen uit alle lagen van de bevolking en van zeer divers pluimage; voornamelijk in Rio, maar ook beschrijvingen van uitstapjes naar Bahia en de smaragdzoekers in Campos Verdes.

Deze bundel is voor iedereen die verder wil kijken dan de kleurrijke buitenkant van dit fascinerende land en die meer wil weten over de bewoners, hun problemen en hoe zij daarmee omgaan. Pocketeditie, zeer kleine druk. (Biblion recensie, Redactie)

ISBN 9046140067 Uitgever : Prometheus Groep Soort boek : Overigen Land(en) : Brazilië Pagina`s : 259 Gewicht : 173 gram Jaar : 2003

Europa

De ontdekking van het reizen

Antoni Maczak

Het bed is slecht opgemaakt. Zullen we samen gaan liggen? Ik lig graag alleen. Ik heb graag een bedgenoot, óf ik lig graag samen met iemand. Je bent een vervelende bedgenoot. Je ligt maar te trappen. Je trekt alle dekens naar je toe. Ik heb geen dekens. Je hebt mijn kussen.

En dat alles in verschillende talen.

Het is een fragment uit een reishandboek, een voorloper van onze Lonely Planet en ANWB gidsen in een tijd toen een hotelbed exclusief voor jezelf, laat staan een hele kamer voor jezelf, een grote uitzondering was. In 'de ontdekking van het reizen' reconstrueert de Poolse historicus Antoni Maczak op basis van vele handboeken en authentieke reisverslagen het reizen in het 16de en 17de eeuwse Europa.

Dat reizen al een eeuwenoud genoegen is laat dit boek zien. Het biedt een fascinerend beeld van het reizen in de zestiende en zeventiende eeuw op basis van authentieke reisverslagen. Geleerden, kunstenaars, vorsten en avonturiers trokken over soms onbegaanbare wegen, moesten op zoek naar niet te vinden overnachtingsplaatsen en trotseerden bedreigingen van velerlei aard. De reisomstandigheden waren dus zelden comfortabel, maar in het met humor geschreven boek komen de hilarische kanten van het reizen in die tijd ook ruim aan bod.

isbn 9027475849 470 pagina's uitg.Spectrum

Frankrijk



De flaneur

Edmund White

Parijs is bij uitstek de stad van de flaneur, de schijnbaar doelloos rondslenterende wandelaar die ongehinderd door obstakels opgaat in de menigte en zijn associaties de vrije loop laat.

In dit handboek voor de flaneur geeft de Amerikaanse auteur Edmund White (1940) eerst enige portretten van beroemde voorgangers in dit genre als Baudelaire, Colette, Breton en Walter Benjamin. Daarna gaat hij zelf op pad: hij karakteriseert de veelkleurige Parijzenaar en knoopt er zijn gedachten over het vermeende racisme van de Fransman aan vast, toetst diens tolerantie ten opzichte van joden en homoseksuelen in de Marais-wijk en de Jardin des Tuileries, gaat op zoek naar het Parijs van de Amerikaanse jazz en literatuur ( Sydney Bechet, James Baldwin, Hemingway) en ontdekt als bij toeval kleine, vergeten musea.

Aldus werd zijn boek een boeiende, erudiete verhandeling over veel aspecten van een stad waar het flaneren werd uitgevonden en een bron van inspiratie voor de minder gedocumenteerde Parijsganger; achterin een overzicht van verdere literaire lectuur over de stad. (bron: Biblion)

Uitgever Atlas ISBN 904500562X Bindwijze Paperback

Terloops

Voettochten door Frankrijk 1957-1973

J.J.Voskuil

Lezers van Bij nader inzien zullen zich herinneren dat Maarten en Nicolien in 1950 op een voettocht in Frankrijk in Gordes overnachtten. Dat was de eerste van ruim vijftig voettochten die J.J. Voskuil en zijn vrouw sindsdien maakten. Van het merendeel bestaan dagboekaantekeningen, die Voskuil, nu heeft uitgewerkt tot drie delen Voettochten, die tussen 2004 en 2006 zullen verschijnen.

Dit eerste deel, Terloops, bevat de verslagen van tien tochten door Frankrijk in de jaren 1957-1973. Het zijn vluchtige notities, geschreven tijdens een pauze of 's avonds aan een cafétafel. Ze hebben geen andere pretentie dan de belangrijkste indrukken vast te leggen, zoals een ander een foto maakt of een paar lijnen in een schetsboekje trekt. Ze tekenen het landschap, het weer, de tegenslagen en de strubbelingen als het te warm is of de tocht te zwaar, de ontvangst in de hotels en de schaarse mensen die daar verblijven.

In de jaren vijftig en zestig is Frankrijk nog overdekt met een net van kleine dorpshotels, vaak met een eigen moestuin en een eigen keuken, die buiten het seizoen slechts sporadisch gasten hebben, zelden toeristen, nooit buitenlanders. Dat geeft de wandelaar een gevoel van ruimte en de illusie voor de rest van de wereld onbereikbaar te zijn.

Iedereen die dat gevoel kent, maar ook iedereen die houdt van de wijze waarop Voskuil in een paar zinnen een situatie weet te schetsen, zal genieten van deze reisdagboeken. De dagboeken zijn per tocht voorzien van kaartjes waarop de gelopen route is aangegeven.

ISBN 9028241019 Gebonden, 274 pagina's Met illustraties Verschenen: februari 2004 Oorschot B.V.



Reisdagboek 1981

J.J. Voskuil

J.J. Voskuil, schrijver van Bij nader inzien en de grote romancyclus Het Bureau, maakt sinds 1950 ieder jaar een wandeltocht met zijn vrouw. Meestal lopen ze in Frankrijk, een enkele keer in Engeland. Vanaf 1957 heeft Voskuil van al die wandeltochten aantekeningen gemaakt. Deze zullen in drie delen bij uitgeverij Van Oorschot verschijnen, het eerste in 2001, het laatste in 2003. Reisdagboek 1981 is een voorpublicatie uit het laatste deel en bevat de aantekeningen van twee tochten door Frankrijk in het voorjaar van 1981.

Voskuil en zijn vrouw beginnen op 4 april aan een tocht door de Provence, die anderhalve week later moet worden afgebroken vanwege algehele fysieke malaise ('ik voel me net zo belazerd als gisteren.'). Elf dagen later, op 25 april, wordt de vakantie voortgezet met een tocht door de Provençaalse Alpen.

De gang van Voskuils woonetage in Amsterdam is behangen met kaarten van Frankrijk. Daarop tekent hij jaar na jaar zijn wandeltochten in. Het omslag toont een klein deel van het enorme tableau, met op papiertjes de naam van de stad waar hij viermaal een tocht begon (dus ook die van 1981). Eveneens authentiek zijn de zwartwitfoto's op het omslag. De foto van het pleintje-met-fontein en van de schuur-met-boom zijn beide genomen in 1981, namelijk in het dorpje Gordes en in de omgeving van Aramon. De foto van de schrijvende Voskuil dateert van een, eerdere vakantie, in 1975.

ISBN 9025732283 Ingenaaid, 60 pagina's Verschenen: mei 2000 Gottmer/H.J.W. Becht

Ierland

Rond Ierland in lage versnelling

Eric Newby

In december 1985 en januari, juni en oktober 1986 ondernam Eric Newby (1919) samen met zijn vrouw Wanda een aantal fietstochten door Ierland. Een enkele maal werd gebruik gemaakt van een busje waarin de fietsen werden vervoerd.

In de wintermaanden is het westen van Ierland een desolaat oord. De meeste pensions en sommige hotels zijn dan gesloten. Ook het weer maakt van een fietstocht een beproeving: 'het regende bijna altijd, behalve als het sneeuwde'. Enkele archeologische bezienswaardigheden blijken ('voorbij het eind van een modderpad') niet bereikbaar, wegwijzers wijzen de verkeerde kant op en de Ierse gastvrijheid laat het ook wel eens afweten: 'mevrouw Hurley was zo vriendelijk ons naar een ander overnachtingsadres te verwijzen dat slechts vijf kilometer verderop lag, voordat ze de deur voor onze neus dicht deed'.

Newby beschrijft hun belevenissen echter met typisch Engelse afstandelijkheid en humor. Aanbevolen lectuur voor alle Ierland-liefhebbers! Geillustreerd met deelkaartjes van de gebieden waarin de tochten werden gemaakt. Op het omslag staan de auteur en zijn vrouw (met hun fietsen).

Paperback | 411 Pagina's | Sirene, Uitgeverij | 2001 ISBN: 905831071X

De Aran-eilanden

Tim Robinson

Een van de oudste landschappen ter wereld is te vinden op de Aran-eilanden, in de Galway- baai aan de westkust van Ierland. Tim Robinson beschrijft in een meesterlijke, evocatieve taal, zijn levenslange fascinatie voor deze eilandengroep. Hij neemt de lezer mee op zijn reis over het grootste eiland, Árainn (Inishmore), en beschrijft de historie, de legenden, beroemde bezoekers, de cultuur en de ongerepte natuur.

Oorspronkelijke titel: Stones of Aran: pilgrimage Vertaler: Maxim de Winter

ISBN 9045007339 Ingenaaid, 383 pagina's Met illustraties Verschenen: april 2004 Atlas