Anna Enquist – De thuiskomst

Dit boek gaat over Elisabeth Batt, de vrouw van de Britse ontdekkingsreiziger James Cook. Het verhaal is gebaseerd op de biografische gegevens die bekend zijn, maar er zit natuurlijk ook de nodige fictie in. De meeste personages hebben werkelijk bestaan, maar er zijn ook een paar mensen die door de schrijfster verzonnen zijn.

Ik vond het een heel interessant verhaal, waarbij je veel leert over de verhoudingen in die tijd. Verschillende kinderen van Elisabeth (de vrouw van James Cook) overlijden vroeg en uiteindelijk heeft ze al haar kinderen overleefd. Haar dochtertje overlijdt door een ongeluk en als Elisabeth voor de laatste keer zwanger is, gaat ze er bij voorbaat van uit dat het kind een meisje zal zijn. Het blijkt een jongetje te zijn en Elisabeth sluit zich daar min of meer voor af. Ze kan het kind geen melk geven, omdat haar melkproductie niet op gang komt en er komt een min in huis, die meer als een moeder voor het kind gaat functioneren. De jongen gaat uiteindelijk theologie studeren, hoewel Elisabeth en James geen van beide religieus zijn.

James heeft zich, voor de geboorte van het kind, voorgenomen om niet meer terug naar zee te gaan, maar laat zich uiteindelijk toch overhalen om nog eenmaal op reis te gaan. Veel is daar misschien niet voor nodig, omdat hij aan land maar moeilijk kan wennen. Als kapitein is hij de baas op z’n schip, maar aan land wordt hij op z’n afkomst beoordeeld en dat is voor de zoon van een arme boer toch wel moeilijk, vooral als hij ziet dat mensen die van edeler geboorte zijn, het verder schoppen, ondanks het feit dat ze minder ervaring hebben. Om er voor te zorgen dat z’n kinderen verder kunnen komen, voegt hij ze al jong toe aan de monsterlijsten van z’n reizen. Op papier doen ze op die manier de nodige ervaring op, terwijl ze gewoon bij hun moeder thuis zitten.

Van die laatste reis komt James Cook niet terug en z’n dood is met raadselen omgeven. Elisabeth hoort van verschillende mensen, verschillende lezingen hierover.

In een groot deel van het boek is James Cook afwezig, omdat hij op zee zit. In de periodes dat hij thuis is, zijn er ook de nodige conflicten tussen Elisabeth en haar man, die vindt dat de zoons ook voor een leven op zee moeten kiezen. De oudste zoon gaat met plezier naar de zeevaartschool, maar Nathaniel, de jongere zoon, is meer geïnteresseerd in muziek. Elisabeth wil hem in bescherming nemen, maar James drijft z’n zin door en ook deze zoon gaat naar de zeevaartschool.

(Het is al een tijd geleden dat ik dit boek gelezen heb en dat ik de bespreking geschreven heb, maar ik wilde het hier toch delen.)

Leuk om te lezen Renate.

Ik heb dit boek toentertijd als luisterboek geluisterd, wat heel vreemd was, want later kwam ik er achter dat er hele delen verdwenen waren

Ik weet vooral nog wat een indruk het op maakte hoe vrouwen van zeelieden toen leefde, jarenlang runde ze de hele boel alleen, tot hun man thuis kwam en alles weer overnam.

En in Elizababeths geval had ze ook nog een hele reeks miskramen en dode kinderen te verwerken

Wat mij ook opviel was het verschil in waardering voor James Cook. Op zee werd hij gewaardeerd voor wat hij waard was en op het vasteland werd op hem neergekeken om z'n afkomst.

Ik vond het een heel akelig en somber boek.

Niet dat het niet akelig en somber is wat die vrouw allemaal overkwam maar er hing zo'n enorme sfeer van moedeloosheid

in dat boek. Daar werd ik beroerd van.

Dettie

Echt waar?

Zo herinner ik me het helemaal niet.

Maar het is echt al een tijd terug dat ik het las.

Ja echt waar! Maar ik stond wel vrij alleen in mijn mening, de meeste mensen vonden het een prachtig boek.

Dettie