De vrouw die zweeg
Thomas van Slobbe

"Men heeft besloten dat ze wordt bedreigd"

Tijdens een bijeenkomst rond een toekomstig opvangcentrum voor een groep vluchtelingen uit Noord-Afrika liep het uiteindelijk mis. Mensen wilden voor de aanwezige televisieploeg duidelijk maken hoe ze erover dachten. Twee gingen zelfs op de vuist. 
En na die avond gebeurde er iets vreemds. Lena, de buurvrouw van Mo Derrigter, sprak niet meer. Ze zei totaal niets meer, geen woord kwam er nog uit. Iedereen in het kleine dorp begon te raden waarom. En uiteindelijk werd besloten dat ze werd bedreigd. Er kwam een grote camaeratoren. De politie reed vaker langs. Mo werd gevraagd de boel een beetje in de gaten te houden.

Het zwijgen van Lena fascineerde mensen, ze wilden weten waarom, ze wilden weten wat er gebeurd was. Lena appte ook niet meer, ging niet meer naar haar werk. "Het was alsof ze ver van taal en woorden wilde blijven."

Mo gaat nagenoeg elke dag bij haar lang, praat tegen haar. Ze antwoordt nooit, reageert nooit. Mo moet het doen met veronderstellingen die in zijn hoofd leven. Toch vindt hij het ook wel iets hebben. Hij kan hardop zijn gedachten ordenen en hij ontdekt door daar bij Lena te zitten dat hij dankzij het snelle leven met apps, sociale media, televisie nauwelijks tijd meer is om eigen ervaringen te beleven. Er is geen contact meer. Ménselijke ervaringen sterven uit ontdekt hij. Dankzij het zwijgen van Lena, het zitten in de tuin en hardop zeggen wat hij denkt, begint hij weer zelf wat te voelen.

Ondertussen is Lena een fenomeen geworden. Kinderen en later bewoners van het dorp zoeken haar stilte op. Komen in haar tuin zitten, genietend van de rust. Ze komen picknicken en langzaam wordt het hele dorp een stilteplek. "Een lege plek in de wereld vol prikkels, die mensen de ruimte geeft om zichzelf te hervinden." Mo ervaart dat hij ook minder behoefte aan appjes e.d. krijgt. Dankzij de sociale media en dergelijke, leven mensen in bubbels ontdekt Mo. Maar dankzij Lena's zwijgen komen mensen samen in de tuinen, in het gras, arm rijk, jong, oud, wit, zwart enz. Het maakt niet meer uit, de bubbels zijn verdwenen.

Helaas komt de commercie ook hier de vrede verstoren. Er komt een stroopwafelkraam, een koffiekraam, de televisie maakt opnames en ook de oproerkraaiers weten het vredige dorp te vinden... en dan loopt alles compleet uit de hand en verandert de hele vredige plek die ontstaan is dankzij de stilte.

Het boek is bijzonder om te lezen. Het verhaal is geschreven naar aanleiding van vijf foto's die iemand van Mo kreeg. Die foto's vormen een mooie rode draad die ons wegwijs maakt in de bizarre en ontwrichtende gebeurtenissen die twee mensen ondergaan. Het boek is ook een wake-upp call omdat het laat zien dat echte pure ervaringen zoals bijvoorbeeld genieten van stilte nauwelijk meer beleefd worden. Alles wordt vastgelegd, gedeeld, moet benoemd worden maar zelf dingen ervaren in stilte is een bijna vergeten ervaring...

Het frappante is dat alle gebeurtenissen voortkomen uit het zwijgen van Lena. Iedereen veronderstelt, raadt en gist en zo wordt er een verhaal gemaakt waarvan niemand weet of het klopt, of het waar is. Alle aannames maken er een eigen verhaal van en aanvankelijk lijkt het zelfs iets moois voort te brengen. Er is weer oog voor elkaar, er is weer innerlijke rust, geen gejaag op likes, geen mails die nog beantwoord moeten worden, geen appjes. 

Maar alles wat goed is, maakt ook de zwarte kant zichtbaar. Er moet kennelijk altijd een tegengeluid zijn, die minder fraai is. Ondertussen sukkelt de gemeente nog steeds met de komst van het vluchtelingencentrum en dat bevalt ze niet.... De taal verandert. En ook de taal is een belangrijk onderwerp van dit boek. Zonder taal zou er helemaal geen verhaal zijn!

Drs. Thomas van Slobbe is één van de meest originele en invloedrijke denkers uit de natuurbeweging. Als directeur van Stichting wAarde staat hij aan de basis van het denken over natuurvervaging en het post-natuurlijk leven. 

ISBN 9789464712643 | Hardcover | 160 pagina's | Uitg. Noordboek | 23 oktober 2024

© Dettie, 23 september 2026

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER