Affiniteit
Het verhaal speelt zich af in de zeventiger jaren van de negentiende eeuw, toen het spiritisme erg in de mode was.
De hoofdpersoon (Margaret) is een vrouw van 29 uit gegoede kringen. Zij is niet getrouwd en volgens de mores van die tijd dus veroordeeld tot een saai leven van visites, diners en het voorlezen van haar moeder. Tussen de regels door wordt duidelijk dat zij verliefd is geweest op haar schoonzus Helen, die helaas koos voor haar broer en niet voor haar. Haar broer Stephen beheert haar vermogen na het overlijden van haar vader, haar moeder dwingt haar bij haar in de salon te komen zitten, kortom een gruwelijk bestaan van intense verveling en vernederende afhankelijkheid. Een kennis van de familie vraagt haar vaste bezoekster te worden van gevangenen in de vrouwengevangenis. Zij is immers een dame en gesprekken met haar zouden de gevangenen in moreel opzicht enigszins kunnen verbeteren. De vrouwen worden slecht behandeld in de gevangenis: de cellen zijn koud, ze worden gedwongen om te werken en als ze iets hebben misdaan in de ogen van de bewaarsters gaan ze de donkere cel in. Dat is zo angstaanjagend dat de meeste vrouwen zich wel gedeisd houden.
Margaret praat met enkele vrouwen. De meeste mag ze niet: ze zijn te sluw en te doortrapt. Het gaat om vrouwen die zich in de harde maatschappij van die tijd staande moeten houden en soms gaat dat niet anders dan met diefstal en prostitutie. Omdat ze overal als een stuk stront worden behandeld, komen ze ook wel tot moord. Maar een dame, van alle ellende van toen afgeschermd, had daar geen oog voor.
Sommige bewaarsters zijn sadisten, die van mening zijn dat de vrouwen puur slecht zijn en dat ze hun straf aan zichzelf te danken hebben. Margaret komt in aanraking met Selina Dawes, die gevangen is gezet vanwege oplichting en geweldpleging tijdens spiritistische sceances.
Margaret is direct van haar onder de indruk. Aanvankelijk staat ze sceptisch tegenover de geestesverschijningen, maar ze gaat er meer en meer in geloven, niet in de laatste plaats omdat er onverklaarbare dingen gebeuren, zoals het verschijnen van een bos bloemen in haar kamer die niemand heeft gebracht. Het gebruik van Chloraal, een zwaar slaapmiddel, en Laudanum, een pijnstiller gebaseerd op opium, werkt natuurlijk mee aan het verlevendigen van haar fantasieën en goedgelovigheid. Laudanum werd in die tijd veel gebruikt door dames in de hogere klassen. Artsen schreven het bij allerlei kwalen voor en dames raakten er massaal verslaafd aan.
De geleidelijke overgang van ongeloof naar geloof wordt door Sarah Waters overtuigend beschreven. Het boek is vormgegeven als dagboek, dus de lezer volgt de gedachten van Margaret van dag tot dag. Er is geen retrospectie op hoe het allemaal toch zo mis heeft kunnen gaan (want dat gaat het).
Selina weet Margaret er uiteindelijk van te overtuigen dat zij bevrijd kan worden door de geesten en dat ze na haar bevrijding er samen vandoor gaan. Margaret moet alleen kleren, reispapieren en paspoorten regelen en ze twijfelt dan geen moment meer aan de goede bedoelingen van Selina, maar werkt aan de voorbereidingen van hun gezamenlijke vlucht.
De ontknoping is logisch en heeft met geesten weinig van doen. De vernedering en teleurstelling van Margaret, als ze eindelijk doorheeft hoe het zit, zijn niet te verdragen.
Sarah Waters heeft de spiritistische beweging goed neergezet.
Zogenaamde mediums maakten gebruik van allerlei trucs om hun betalende bezoekers ervan te overtuigen dat de geest van een geliefde overledene verscheen. Selina maakt gebruik van het verlangen van een weduwe naar haar jong-gestorven moeder om goed onderdak te komen. Puur bedrog was het overigens niet altijd. In Affiniteit wordt duidelijk dat Selina zelf gelooft in haar bijzondere gaven, hoewel ze veelvuldig gebruik maakt van trucs. Zij wordt op haar beurt door iemand anders belazerd. Dat zal destijds vast vaak zijn voorgekomen.
Echt een aanrader, dit boek. Het is goed geschreven, spannend en ook de meest overtuigde materialist en atheïst gaat even geloven aan het bestaan van geesten.
Uitgever Nijgh & Van Ditmar ISBN 903888429X Bindwijze Paperback
Verschijningsdatum oktober 2003 Aantal pagina's 358 Vert. van: Affinity. - London : Virago, 1999. - 1e dr. Nederlandse uitg.: 2000.
© PetraO. februari 2006
Lees de reacties op het forum, klik hier!
Vingervlug
Daar heb ik even over gedaan, maar de 630 bladzijden zitten definitief achter de kiezen. Een heel knap boek moet ik zeggen. Waar gaat het over?
Het gaat over een zekere Susan Trinder die in een huis verblijft met allemaal dieven. Ze wordt onder hoede genomen door mrs Sucksby, nadat haar moeder volgens deze mevrouw door ophanging aan haar einde is gekomen. Dan verschijnt er een zekere "Gentleman" (die wordt in het boek zo genoemd) en die ontvouwt een plot om een wees-dame van haar fortuin te beroven. Suzan Trinder (die dan Suzan Smith wordt genoemd) moet haar meid worden om haar te overtuigen om met Gentleman te trouwen. Het loopt echter heel anders en Suzan Trinder belandt in een gekkenhuis, terwijl de lady Maud met Gentleman er vandoor gaan.
Tijdens het verblijf van Suzan bij deze lady Maud ontdekken de twee diepere gevoelens bij elkaar. Als Suzan in het gekkenhuis wordt gestopt volgt de lezer de verdere vlucht van Maud en Gentleman, daarna wordt het verblijf in het Gekkenhuis weer op gepakt.
De ontsnapping uit het Gekkenhuis en het verblijf van Maud in het huis van de dieven wisselen elkaar af. Uiteindelijk komen de twee weer dichter bij elkaar, verliezen elkaar opnieuw en het verhaal eindigt in een groteske scene die ik hier niet verklap.
Sarah Waters heb ik leren kennen via Affiniteit, haar tweede boek. Dat was een goed boek, maar ik had kritiek op de stijl. Ik was teleurgesteld dat er niet meer poëzie in zat, omdat de sfeer van het boek daarom schreeuwde. Desalniettemin was het een heel sterk boek. Hier doet ze een stapje terug en zijn de zinnen minder beeldend. Opvallend zijn hier de korte zinnen, die elkaar staccato opvolgen. Maar het werkt wel. Dit is een even duister boek als Affiniteit en nog meer dan in dat boek, werd ik hier teleurgesteld in de veel te beknopte beschrijvingen. Het blijft merkwaardig een Victoriaans spookverhaal, maar realistisch opgeschreven en dat wreekt.
Henri James deed hetzelfde met The taming of the screw. Goed, maar het schreeuwde om verdere invulling en de film (verfilmd als The innocents) was daarom veel ijzingwekkender dan het boek.
Bij Vingervlug gebeurt dat ook, maar ondanks dat is het absoluut een meeslepend verhaal als je gevoelig bent voor Victoriaanse gebruiken en gevoelens. De schrijfster weet de lezer in een zinderende spanning te houden. Soms is het wel even doorbijten, maar dat komt, omdat je niet weet wat er nog gaat komen. Heel knap is hoe ze lezer met een totaal onverwachte wending in het boek meerdere keren een klap met een koekepan verkoopt. Op een gegeven moment, meer richting einde, raakte ik de draad kwijt hoe het nou precies zat, ik bedoel na nog meer schokkende onthullingen. De schrijfster weet precies wat ze waar moet onthullen en doseert het verhaal meesterlijk.
Een heel goed boek dus, wat ik meerdere keren moet lezen voor ik alles helemaal begrijp. De gemiste kans over de atmosferische beschrijvingen blijft, dus geen beschrijvingen van het kaliber Dickens, Hawthorne en McGrath. Ik ben heel benieuwd naar haar debuut.
Paperback | 559 Pagina's | Nijgh & Van Ditmar | 2004 ISBN: 9038884354
© Roel
Reageren? Klik hier!
Vingervlug
Weeskind Sue Trinder is als baby achtergelaten bij mevrouw Sucksby.
Mevrouw Sucksby heeft de zorg over vele baby’s, die zoet gehouden worden met de nodige gin. Sue is echter haar oogappel en zij wordt door mevrouw Sucksby op alle mogelijke manieren in bescherming genomen voor de wereld van kruimeldieven en zakkenrollers waarin zij leven en aan deelnemen. Meneer Ibbs, Sue’s stiefvader is heler en het huis waarin zij wonen is een toevluchtsoord voor dieven. Op een dag komt de charmant ogende oplichter Richard alias Gentleman langs en hij weet Sue over te halen voor zijn snode plan. Vanaf die tijd verandert Sue's leven voorgoed.
Sue's aandeel in het plan bestaat eruit het dienstmeisje te worden van Maud Lilly, een naïef rijkeluismeisje dat samen met haar oom in een groot landhuis woont. Ze moet Gentleman helpen Maud te verleiden. Als dat lukt, krijgt Sue drieduizend pond van de enorme erfenis die Maud ontvangt als ze in het huwelijk treedt Zodra de erfenis is veiliggesteld, wil Gentleman Maud laten opsluiten in een gekkenhuis. Sue gaat akkoord met het snode plan, maar al gauw krijgt ze medelijden met Maud en raakt innig bevriend met haar.
Maar dan... wordt het echte plan van Gentleman pas duidelijk , en vinden er allemaal gebeurtenissen plaats waarbij je steeds op het verkeerde been wordt gezet en van de ene verbazing in de andere valt. Want is Maud wel zo'n naïef meisje? Welke relatie heeft zij met Gentleman? En welke vreemde rol speelt de oom van Maud, die zich zelden laat zien en dag en nacht bezig is met het overschrijven van boeken?
Het boek geeft een kijkje in de negentiende eeuwse Londense onderwereld waar verraad en bedrog heel normaal zijn. Voor liefde en vriendschap lijkt geen plaats te zijn. Voor de meesten is geld het enige wat belangrijk is. Je maakt ook kennis met de wereld van Maud waarin alle dagen op elkaar lijken, wat overigens heel knap beschreven is. In het tweede deel wordt duidelijk hoe schijn kan bedriegen en hoe ingenieus maar tevens ook doortrapt het werkelijke plan is. Pas op pagina 557 weet je of er in deze wereld van hebzucht, bedrog en harteloosheid toch nog hoop is op een goede afloop. Die pagina is ook de laatste pagina van het boek. En tot die pagina zal het moeite kosten om het boek weg te leggen want Vingervlug is onzettend spannend!
Lezen zou ik zeggen!
Dettie, juli 2004
De nachtwacht
Een boek in drie delen, in niet chronologische volgorde geplaatst. We beginnen in 1947, en maken kennis met vier hoofdpersonen.
Kay woont eenzaam en alleen op een zolderkamer, zwerft overdag een beetje doelloos langs de straat en ontmoet af en toe haar vriendin Mickey. In de oorlog hebben zij samen gewerkt bij de ambulancedienst, een druk, hectisch bestaan, en toen dat voorbij was is Kay in een gat gevallen.
Dan is er Helen. Zij woont samen met Julia, die niet zo trouw is als Helen zou wensen. Helen werkt op een datingsbureau met Viv, die de derde hoofdpersoon is. Zij heeft een affaire met een getrouwde man. Dat zit haar niet lekker, maar voorlopig ziet ze geen uitweg. Ook zij heeft een niet verwerkt verleden. Haar broer Duncan, is de vierde hoofdpersoon. Hij woont bij de oude meneer Mundy, voor wie hij zorgt. Hij heeft een gevangenisverleden.
Het tweede deel speelt zich af in 1944, en het wordt al iets duidelijker hoe het leven van deze vier mensen zo gelopen is. Deel drie gaat nog een paar jaar terug, en dan zijn de verhalen rond.
Ik verklap daar verder niets over, ik vind het boek eigenlijk nogal zwak, en als je tevoren weet hoe het zo gekomen is is het kleine beetje spanning dat er in zit ook nog weg.
Waters vertelt hoe de oorlog deze vier levens veranderd heeft, maar wat daar nu zo speciaal aan is, wordt niet duidelijk. Ieder leven in welke tijd ook loopt zoals het loopt onder invloed van vele factoren, en natuurlijk had het anders kunnen zijn bij deze vier als er geen oorlog was geweest. Maar dat is toch altijd zo? Ik vind de achtergronden niet duidelijk naar voren komen, ze beschrijft Londen zoals het toen was, maar ik vind het niet diep genoeg. Het maakt geen indruk zoals haar boeken over de Victoriaanse tijd dat wel deden. Ook de hoofdpersonen zelf vind ik psychologisch gezien niet genoeg uit de verf komen. Ik vind het een zwakker boek...
Paperback | 400 Pagina's | Nijgh & Van Ditmar | 2006 ISBN: 9038884435
© Marjo, juni 2006
Reageren? Klik hier!
Fluwelen begeerte
Oesterverkoopster Nancy Astley droomt haar leven lang van de vaudeville. Ondersteboven van revuester Kitty Butler trekt ze naar het wilde en avontuurlijke Londen. Algauw worden ze geliefden en voeren ze samen hun 'mannen-act' op in theaters en music-halls. Een droom lijkt werkelijkheid geworden, maar dan leert Nancy dat liefde alleen niet genoeg is. Verlaten door Kitty zwerft ze zonder een cent op zak door de straten van Londen. Haar act wordt haar overlevingsstrategie - verkleed als man komt ze in aanraking met charlatans, schandknapen en hoeren, maar ook met de Londende aristocratie, die zo mogelijk nog gevaarlijker is... 'Fluwelen begeerte' laat op een unieke en haast tastbare manier de onderkant van de Victoriaanse tijd zien, en legt pijnlijk de hypocrisie ervan bloot. Vol kleurrijke beschrijvingen van het Londen van 1890 en zijn variétéwereld, met dickensiaanse personages en kloppend van erotische spanning is 'Fluwelen begeerte' een roman die je tot de laatste bladzijde meesleept.
Het bovenstaande is de flaptekst en geeft het boek goed weer.
Het verhaal begint goed, je krijgt een goed beeld van het Engeland rond 1890, het visserplaatsje waar Nancy in woont en het vele en moeizame werk van de Engelse bewoners. Ook de ontluikende gevoelens van Nancy voor Kitty zijn mooi beschreven. De theaterwereld komt naar mijn gevoel niet écht uit de verf, het gaat meer om de relaties.
Sarah Waters schuwt niet de dingen bij de naam te noemen. Als Nancy door Kitty verlaten wordt dan verkleedt zij zich als man en gaat de straatprostitutie in. De handelingen die zij doet worden ook beschreven evenals de vrijpartijen die zij later heeft met een zeer bizarre aristocratische dame. Het wordt niet platvloers maar het zit op het randje.
Na het goede begin zakt het verhaal in. Het wordt een beetje veel van hetzelfde. Het is wel vlot geschreven maar in het boek Vingervlug was er een constante spanning en waren er onverwachte wendingen en dat was in dit boek veel minder het geval. Het is steeds... nieuwe relatie, de bijbehorende gevoelens, de vrijpartijen en de ellende als de relatie over is.
Wel leuk om te lezen is hoe de lesbische vrouwengemeenschap zich kleedt en de beschrijvingen van de 'geheime' bijeenkomsten.
Het leest makkelijk weg maar na verloop van tijd bekroop me het gevoel van 'Nou weet ik het allemaal wel'. Maar voor iemand die zin heeft in een vlot geschreven, erotisch getint boek is het een aanrader
ISBN 9038884389 Ingenaaid, 449 pagina's Verschenen: 2003 en januari 2005 (in midprice editie) Nijgh & Van Ditmar
Oorspronkelijke titel: Tripping the Velvet Vertalers: Eugène Dabekaussen & Tilly Maters
© Dettie, juli 2005
NB Het verhaal is ook verfilmd.
Reageren? Klik hier!
