Kapitein Corelli's mandoline

Mijn verwachtingen van dit boek waren niet echt hooggespannen. Ik verwachtte een dramatisch liefdesverhaal, een soort Twee koningskinderen, maar het bleek veel meer te zijn. In feite is het een geschiedenis over het Griekse eiland Kefallinia.

Het boek begint bij de Tweede Wereldoorlog. De Italianen zijn aanvankelijk de bondgenoten van de Duitsers. Mussolini popelt om Griekenland aan te vallen, wil terug naar het grote Romeinse Rijk. Met allerlei trucs wordt geprobeerd de Grieken de schuld te geven van door Italianen bedachte en uitgevoerde aanvallen.
Carlo is een van de Italianen die soldaat is in het Italiaanse leger. Hij is homoseksueel en voelt zich wanhopig. Hij is in het leger gegaan om daar een man te vinden die hij op afstand lief kan hebben en voor kan strijden zodat zijn leven een doel heeft. Hij vindt die man, die geen weet heeft van zijn gevoelens. Samen strijden zij in een waanzinnige oorlog. Ze worden alle kanten opgestuurd en in de steek gelaten door hun superieuren. Uiteindelijk wordt de grote liefde van Carlo gedood en begraven in een loopgraaf.
Carlo is wanhopig en kapot totdat hij Kapitein Corelli ontmoet. Voor hem wil hij verder strijden. Op gegeven moment is de inval in Griekenland een feit en Corelli en Carlo komen aan op het eiland Kefallinia.

Op Kefallinia leeft Pelagia met haar vader. Haar moeder is lang geleden overleden aan tuberculose. Pelagia is verloofd met Madras, een vissersjongen. Madras gaat het leger in om zijn vaderland te verdedigen en Pelagia hoort niets meer van hem. Hoe langer dit stilzwijgen duurt hoe meer Pelagia er achter komt dat ze een vergissing begaan heeft.
Corelli en Pelagia ontmoeten elkaar in Pelagia’s huis. Corelli heeft dit huis als onderdak toegewezen gekregen, morrend stemmen Pelegia en haar vader toe deze vijand in huis te nemen. Langzamerhand bloeit de liefde op tussen Pelagia en Corelli. De bewoners van het eiland kunnen redelijk opschieten met de Italianen en er ontstaat zelfs een vorm van vriendschap. Aan het eind van de oorlog wordt de toestand echter grimmiger, de Duitsers zijn aan het verliezen en grijpen elke kans aan om hun superioriteit te tonen, zo ook op Kefallinia. Door de besluitenloosheid van de Italiaanse bevelhebber vallen de Italianen in handen van de Duitsers en worden vermoord. Corelli’s leven wordt gered door Carlo, die bewust voor Corelli’s springt als zij voor een vuurpeloton staan.. Uiteindelijk wordt Corelli het eiland af geholpen en Pelagia hoort niets meer van hem. Ze neemt aan dat hij omgekomen is.

Tot hier is het een schitterend verhaal, je leest vol verontwaardiging over de waanzinnige streken die de legerleiding uithaalt. Het hoofdstuk over de Duce is ronduit subliem geschreven. Het verhaal van Carlo, zijn lijdensweg, zijn oprechte verdriet en worsteling om het leven aan te kunnen is adembenemend. De streken van Corelli, zijn vrolijkheid en oprechte liefde zijn een verademing tussen de zware verhalen.
Maar dan... zakt het verhaal in elkaar. Madras komt nog even langs, blijkt veranderd in een beest, maar is ook zo weer uit het verhaal geschreven. En passant volgt een aarbeving en met rasse schreden wordt het verdere verloop van Pelagia’s leven afgeraffeld en eindigt het boek zelfs goedkoop naar mijn smaak. Een einde dat bij een damesromannetje hoort en niet bij een verder zo prachtig boek. Jammer. Bernières had beter kunnen stoppen bij het vertrek van Corelli en ons in het ongewisse kunnen laten of hij inderdaad terug zou komen.

ISBN 9789029502726 Paperback 479 pagina's | Arbeiderspers | december 2001
Vertaald door Tinke Davids

© Dettie, mei 2004

Lees de vele reacties op het forum, klik HIER

Vogels zonder vleugels

Volgens de achterflap:
Het verhaal speelt zich af in een kleine plaats aan de kust van Anatolië in de nadagen van het Ottomaanse Rijk, en wordt verteld door vele stemmen, van moslims en christenen, Turken, Grieken en Armeniërs. Mensen die wortel hebben geschoten op deze plek, en wier levens met elkaar verstrengeld zijn.
Vogels zonder vleugels is ook het verhaal van de militaire genie Mustafa Kemal (Ataturk), die de West-Europese troepen verslaat wanneer die binnenvallen en die tracht de regio naar zijn inzichten te vormen. Een roman als een schatkamer.

--

Dit boek is opgenomen in mijn lijst van lievelingsboeken.
Meestal kun je je in een verhaal vereenzelvigen met een persoon of groep. Of in ieder geval een standpunt innemen voor of tegen een persoon of groep. Maar de schrijver laat je eerst kennismaken met de mensen en je thuis voelen in het dorp door de stemming weer te geven en een beetje de geschiedenis te onthullen zonder vervelend of partijdig te zijn. De kleine belevenissen van volwassenen en de groeipijnen van de kinderen beschrijft hij zo mooi, zo gevoelig.
Als je er lekker tussenin zit, als een van de inwoners, dan begint de ellendige oorlog, Je kunt net als de mensen zelf geen voorkeur maken, je hebt geen echte antipathie tegen iemand, laat staan tegen een groepering.

De schrijver is duidelijk pro-italiaans en dat is in dit geval eigenlijk wel zo prettig. Er wordt je geen anti- of pro-gevoelens aangepraat voor de Grieken of de moslims. Slechts de waanzin van oorlog en de onrechtvaardigheid van de politiek is waar je mee achter blijft, machteloos.
Het boek eindigt heel aangrijpend, heel erg mooi.  Mooie, dramatisch liefde tussen twee mensen is de stijl van deze schrijver. Maar een ooggetuigenverslag van een slagveld heb ik niet eerder gelezen en deze is verbijsterend echt.

Hardcover | 565 Pagina's | Arbeiderspers | 2004 ISBN: 9029504668

© Tresoul, november 2006

Lees de reactie op het forum, klik hier!

Louis de Bernières

Belangrijke werken:
De oorlog van Don Emanuels edele delen
The Troublesome Offspring of Cardinal Guzman
Kapitein Corelli's mandoline
Thema's
Veel van Bernières verhalen hebben een exotische achtergrond en zijn bekend om hun ontroerend krachtige personages. Zijn eerste werken concentreerden zich vooral op landen in Latijns-Amerika, maar het boek "Kapitein Corelli's mandoline" waarmee Bernières doorbrak als succesvol schrijver, speelt zich echter af in Griekenland in oorlogstijd.
Bernières heeft een voorkeur voor extremiteiten in emoties en vooral dit boek is bekend om zijn ongewone combinatie van zonderlinge charme en bloedig geweld.
Opleiding en achtergrond
De Bernières studeerde aan de Manchester University, later ging hij in het leger maar vond dit een vervelende ervaring. Hij reisde door Zuid-Amerika. Deze reizen vormden een inspratiebron voor veel van zijn eerste werken. In Zuid Amerika werkte hij als leraar en cowboy. Weer in Engeland vond hij werk als mecanicien, tuinman en tuinarchitect.
Literaire invloeden
Hij gaf toe dat hij beïnvloed was door Gabriel Garcia Marquez, en beschreef zichzelf als een "Marquez parasiet".
Plaats in de literaire wereld
Het nam een paar jaar in beslag voordat Kapitein Corelli's mandoline (voor het eerst gepubliceerd in 1994) een besteller werd. Het succes en de film naar dit boek gemaakt, bracht Bernières internationale roem en veroorzaakte hernieuwde belangstelling voor zijn eerdere werken.
Sommige critici plaatsten zijn werk onder de noemer "schrijvers die fantasie met het gewone dagelijkse leven weten te mixen." (daaronder vallen ook Ben Okri, Marquez en Isabelle Allende)
Wat anderen over hem zeiden
"Hij is een allegaartje, een agressieve golfer, een Wimbledon kosmopoliet, een grappenmakende tragicus. Hij praat over zichzelf met ironie en schrijft afwisselend met wreedheid en sentimentaliteit."

Dettie