Nieuwe boekrecensies

altHet wonderlijke leven van Jackie Fontanel
Kees van Kooten

Klaas houdt erg veel van zijn grootvader, maar koestert daarnaast ook een diepe bewondering voor de man die de wereld rond gereisd heeft en nu zoveel te vertellen heeft. Verhalen over zijn eigen avonturen, en verhalen over de avonturier Jackie Fontanel. Klaas weet wel dat die Jackie niet echt is, maar de verhalen zijn prachtig. Zijn grootvader reisde in de jaren twintig van de vorige eeuw, en Klaas is ontzettend jaloers: toen viel er tenminste nog wat te beleven.
Wat is de wereld nu saai.
Zelfs de toneelacademie, waar hij altijd van gedroomd heeft, valt vies tegen. En ook al weet hij dat opa Willem erg trots is op hem, omdat hij, de kleinzoon, verwezenlijkt, wat de grootvader nooit heeft kunnen verwezenlijken: hij stopt er mee.
Rond dezelfde tijd vindt zijn grootvader dat het gedaan is met het leven.
Klaas stapt in de voetsporen van zijn opa: hij gaat reizen.

Maar het leven verloopt altijd anders dan je wilt.
En dan blijkt ook dat het verleden anders was dan Klaas altijd dacht.

Het is een roman die gedeeltelijk een reisverslag is, een zoektocht naar het verleden, en tevens  een coming-of-ageverhaal, in een vlotte stijl.
Kees van Kooten (1971) is cabaretier en acteur. Dit is zijn debuut als schrijver. Er werd ook een voorstelling gemaakt van het wonderlijke leven van Jackie Fontanel. 

ISBN  9789021441559 | paperback| 265 pagina's | Uitgeverij De bezige Bij | november 2011

© Marjo, 2 mei 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

height="167"Het leven van Vernon
Virginie Despentes

Het leven is ongemerkt in een stroomversnelling geraakt. Vernon Subutex is niet langer de populaire eigenaar van een platenwinkel. Hij heeft de vrouwen niet meer voor het uitkiezen. Wanneer een aantal van zijn vrienden kort na elkaar overlijdt, beseft Vernon dat de jeugd nu door een nieuwe generatie wordt bevolkt. Zelf is hij bijna vijftig. Niet oud maar ook niet meer jong. Zijn jeugd is definitief voorbij.

Toen platen werden vervangen door cd’s en cd’s door mp3-bestanden, moest Vernon zijn platenzaak noodgedwongen opdoeken. Met de muziek verdwenen ook de vrouwen ook zijn leven. Goede vrienden uit het muziekwereldje werden kennissen. Vernon zat er aanvankelijk niet mee. Hij maakt zich niet snel druk. Sommigen vinden hem passief, anderen vinden hem juist makkelijk en ongedwongen in de omgang. Vernon ging op zoek naar een baan maar die lagen niet voor het oprapen. Zijn loslippigheid kostte hem zijn uitkering. Vernon leefde een steeds eenvoudiger bestaan.

Alex Bleach, een oude vriend en een bekende zanger, betaalde zijn huur. Vernon profiteerde zonder schroom van de goedmoedigheid van Alex. Alex was de vriendelijkheid zelve en hij zwom bovendien in het geld. Maar toen ging ook Alex dood. Binnen de kortste keren stond Vernon op straat. De weinige bezittingen die hij mee mocht nemen, pasten in een enkele tas.

Vernon is nog altijd verbluft. Hij kan niet geloven dat zijn leven werkelijk een bizarre wending heeft genomen. Dakloos noemt hij zichzelf niet. Het is slechts een tijdelijk ongemak. Vernon weet zeker dat het tij zal keren. Als hij maar een paar nachten bij een vriend kan overnachten, komt alles weer goed. Toegeven dat hij geen huis meer heeft, doet Vernon niet. Heel popiejopie benadert hij kennissen van vroeger. Vrienden zijn het eigenlijk niet meer maar toch lukt het hem een slaapplek te bemachtigen. Vernon maakt ze wijs dat hij in Canada woonachtig is en slechts een paar dagen in Parijs is om wat papierwerk te regelen. Heus, hij heeft het helemaal voor elkaar.

Vernon neemt het leven zoals het is. Dat heeft hij altijd gedaan. Als een vlinder fladdert hij van kennis naar kennis. Hij versiert vrouwen die vroeger al een zwak voor hem hadden zodat hij weer even onder de pannen is. Een oplossing voor zijn probleem is er echter nog niet. Zijn nieuwe levensstijl bezorgt hem niet alleen nieuwe scharrels maar ook nieuwe problemen. Vernon glijdt af, al blijft hij zichzelf hardnekkig voorhouden dat er niks aan de hand is.

Wie voor het lezen de foto op de achterkant van het boek heeft bekeken, zal zich verbazen over de schrijfstijl van Virginie Despentes. De lieflijk ogende Française kiest voor harde, duidelijk taal in dit cynische verhaal vol uitgesproken meningen en seks. Deze stijl past uitstekend bij het verhaal en de personages. Vreemd genoeg heeft het zelfs iets filosofisch.

Wat zo bijzonder is aan dit boek, is het aantal vertelperspectieven. Vrijwel iedereen die Vernon ontmoet, komt aan het woord. Sommige belevenissen van Vernon worden zelfs volledig door iemand anders uit de doeken gedaan. Terwijl Vernon van kennis naar kennis trekt, ontvouwt zich een verhaal over een groep mensen die eens jong, onbezorgd en hip waren maar nu de realiteit van het leven onder ogen moeten zien. Sommigen hebben hun leven keurig op de rit, anderen proberen nog altijd hardnekkig hun jeugdigheid te behouden. Velen zijn niet meer wie ze vroeger waren. Ze hebben zich ontwikkeld of worden daarin juist belet door de grote hoeveelheid oud zeer die ze met zich meeslepen. Soms was het simpelweg pech of goedgelovigheid die hen de das omdeed.

Hoe uiteenlopend ze ook zijn, de personages in dit boek zijn stuk voor stuk boeiend. Hun persoonlijkheden zijn door de schrijfster met een sausje van lichte spot overgoten. Het is alsof ze de lezer grinnikend een spiegel voorhoudt. Heb jij het door als het leven een loopje met je neemt? Besef je wel dat welvaart en voorspoed je zomaar kunnen ontglippen?

Het leven van Vernon schetst een bijzonder plaatje van het hedendaags bestaan. We schitteren veelal maar even om daar de rest van ons leven vol weemoed aan terug te denken.

ISBN 9789044535532 | paperback | 381 pagina's| De Geus | maart 2016
Vertaald door Jan Versteeg


© Annemarie, 28 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

altConcert voor de Führer
Ton van Reen


In september 1944 begon Operatie Market Garden: de geallieerden deden een poging de Duitsers te verdrijven. Tijdens de bombardementen afgewisseld met droppings van parachutisten bevindt de Duitse soldaat Hermann zich op vijandig, maar voor hem bekend terrein. Zijn moeder is Nederlandse, afkomstig uit Grave. Het gezin heeft voor de oorlog begon de Nederlandse verwanten regelmatig bezocht.
Hermann is nog jong, nog geen twintig, had zijn leven nog voor zich tot de Führer ingreep: steeds jonger werden de mannen opgeroepen. Steeds jonger vonden zij de dood.


Hermanns kameraad Manfred is reeds gesneuveld, op een heel akelige manier. Hij kwam als deserteur voor het vuurpeloton te staan. Terwijl Hermann op zoek is naar een manier om weer bij zijn peloton aan te sluiten, denkt hij aan de jaren met Manfred. Samen bespeelden ze het orgel, waarbij Manfred hem de loef af stak. Zo groot zelfs was zijn talent dat hij, veertien jaar oud, een concert had mogen geven voor de Führer.
Nu is Hermann gewond aan zijn hand. Zijn droom net als Manfred een beroemd organist te worden, is vervlogen. En dan komt hij in een kerk terecht. Een kerk die hij kent. Met een orgel dat hij kent. En hij speelt een concert voor Manfred.


‘Hij probeerde zich in te leven in de geest van zijn dode vriend, diens bezieling in zijn spel te leggen, om het concert te spelen dat Manfred voor de Führer had willen geven. Zo’n overweldigend concert dat hij er de Führer mee zou kunnen overhalen de oorlog te beëindigen.’


Natuurlijk kan hij niet in de kerk blijven: de geallieerden rukken op, en hij is tenslotte in Duits uniform. Maar misschien kan hij daar wel wat aan doen...


Een klein, maar indrukwekkend verhaal. Een jonge man, tegen zijn wil vechtend voor een man in wiens droom (waan) hij niet kan geloven. Maar tegelijk ook een onzekere jongen die denkt aan de verkeerde beslissingen die hij nam in zijn eerdere leven. Krijgt hij de kans dit goed te maken?
Maar Manfred is dood.


ISBN  9789079226177| Hardcover| 88 pagina's | De vrije Uitgevers | augustus 2014 (eerste editie 2005)

© Marjo, 21 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

De stilte van ThéDe stilte van Thé
Marie de Meister


Iedereen die wel eens naar het programma Spoorloos kijkt, weet hoe belangrijk het voor iemand kan zijn om zijn of haar achtergrond te leren kennen. Ze zoeken een houvast, herkenningspunten zoals bepaalde karaktertrekken of overeenkomsten qua uiterlijk, zodat ze zich meer kunnen identificeren en weten waarom ze zijn zoals ze zijn.

In dit boek maken we kennis met Sophie Keller, ze is opgegroeid bij haar ouders, Karel en Toosje. Ze hoort vage geruchten over een tante Thé die 'gevangen zit'. Maar als ze achttien is hoort Sophie dat die onbekende tante Thé haar moeder is maar gekozen heeft voor een kloosterleven bij de - zwijgende - zusters in Duitsland. Dus daarom werd vader altijd zo kwaad als ze het over Thé hadden! Dus daarom ging hij elk jaar naar Duitsland om zijn jaarlijkse 'retraite' te houden. Waarom heeft niemand haar iets verteld! Sophie is woedend en vertrekt naar Amsterdam. Ze houdt wel contact met de zachtaardige Toosje maar met de, soms hardhandige, Karel wil ze niets meer te maken hebben. Aan de buitenwereld vertelt ze dat haar echte ouders dood zijn. Er valt niet over te praten.

Sophie bouwt een prachtige carrière op. Ze is een gewaardeerde presentatrice van een actualiteitsprogramma. Ze staat bekend om haar heldere analyses en scherpe tong. Maar dan komt die reportage over adoptie... het kindje wordt afgegeven aan een kloosterzuster, en dat is de trigger.
De sterke, stoere Sophie klapt in elkaar, ze wil niets meer, kan zelfs niet meer praten. Bauwe, met wie ze samenwoont, maakt zich erge zorgen, maar volgens artsen mankeert ze verder niets. Sophie weet zelf wel wat er aan de hand is, maar durft het niet te zeggen. Want ook tegen Bauwe heeft ze gelogen en Bauwe kennende, als hij de waarheid eenmaal weet, zal het niet erbij laten zitten. Bauwe zal gaan uitzoeken hoe het zit. Maar wil ze het wel weten?


Ze trekt zich terug in de molen waarin ze wonen en wil niets, ze wil alleen maar weten waarom. Waarom zit haar moeder daar en wil ze geen enkel contact met haar dochter?


De seconden, de minuten, de uren werden door de wieken medogenloos langs het plafond gejaagd, opgezweept door de aanwakkerende wind. Zoef. Ver. Tel. Het. Me. Zoef. Zeg. Het. Dan. Zoef. Zeg. Op. Zoef. Zoef. Zoef: "Waarom?"


Als lezer maken we het proces van Sophie's verwarring mee, ze scheldt zichzelf uit, zij is Fietje kanariepietje. Het meisje dat niets wist, wat anderen allemaal allang wisten. Sophie is aanvankelijk volledig apathisch, lijkt het, in haar hoofd maalt het echter constant door. Natuurlijk is Bauwe boos als hij achter de waarheid komt.  Zij heeft ook gelogen net als haar familie jarenlang tegen haar deed. De confrontatie is heftig en hopelijk is hun relatie tegen deze moeilijke situatie bestand. De tijd zal het leren...

Sophie kan niets, haar moeder beheerst haar denken helemaal. Toch, langzamerhand, staat ze zichzelf haar gekwetstheid toe, stelt ze zichzelf steeds meer open en begint ze de adoptie niet alleen vanuit haar eigen standpunt te bekijken. Ze denkt aan haar liefdevolle moeder Toosje die haar nooit het gevoel gaf dat ze minder was. Toosje van wie ze zoveel leerde en van wie ze haar liefde voor de natuur meekreeg.  Ze denkt aan biologische moeder, die koos voor het zwijgzame stille leven van het klooster. Het wordt wat rustiger in Sophie's  hoofd. Ze kan met meer afstand de situatie bekijken en weet op een gegeven moment wat haar te doen staat.


Het hele proces van wegduwen en uiteindelijk stukjes bij beetjes durven te kijken naar de gebeurtenissen, wordt in mooie, bijna stille taal beschreven. Het is zwaar, hard en heftig voor Sophie, het draaft maar door in haar hoofd, maar stapje voor stapje begint, met hulp van vriendinnen en toch ook Bauwe, het herstel.


Wat het verhaal verder zo bijzonder en meeslepend maakt, is dat we tussen het verhaal van Sophie door de jaarlijkse verjaardagsbrieven lezen van Thé aan haar zus Magda. Magda die ook in een klooster zit. Daardoor komen we te weten waarom Thé uiteindelijk de keus, om zonder dochter, in het klooster te treden genomen heeft én waarom zij haar dochter op afstand houdt.


Als het boek uit is, blijft het verhaal nazinderen, het roept vragen bij je op. Je denkt erover na wat jij in zo'n situatie zou doen? Zou jij zo'n keus als Thé kunnen maken? Hoe zou jij reageren als je in de schoenen van Sophie stond? Hoe belangrijk is het om de waarheid te weten? Hoe belangrijk is het om je achtergrond te kennen?

Het boek heeft grote indruk gemaakt. Vooral ook door de taal en het invoelende schrijven van Marie de Meister.
Kortom, een prachtig diepgaand verhaal waarvan je hoopt dat velen het zullen lezen om de mooie, bijna intieme sfeer te proeven.


ISBN 9789026333514 | Paperback | 348 pagina's | Uitgeverij Ambo|Anthos | 24 maart 2016

© Dettie, 12 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

Het verlies
Siegfried Lenz


Uli (Ulrich) Martens, die heel veel beroepen heeft uitgeoefend, werkt als gids in zijn geliefde Hamburg. Op een dag voelt hij tijdens een rondrit dat er iets niet helemaal goed gaat. Hij ziet dubbel en z'n arm verkrampt en moet de tour afbreken. Met moeite bereikt hij het huis van z'n vriendin Nora, een bibliothecaresse. Als hij bij haar is gearriveerd en op de bank zit, gaat het ineens helemaal mis. Hij krijgt een beroerte en kan niet meer praten. Er wordt een ambulance gebeld en Uli wordt naar het ziekenhuis gebracht.


Nora gaat naar het huis van Uli om wat spullen te halen, maar om de een of andere reden kan ze niet naar binnen. Je krijgt op een gegeven moment de indruk dat dit niet aan de sleutels, maar aan Nora ligt. Nora doet al het mogelijke om Uli te ontlopen, omdat ze niet goed om lijkt te kunnen gaan met de problemen. In de loop van het boek leer je haar een beetje kennen en begin je begrip voor haar te krijgen, iets dat mij eerst nog even wat moeite kostte. Nora vlucht in de problemen van anderen, om zich maar niet met Uli bezig te hoeven houden.


Uli heeft ook nog een broer, maar de verhouding tussen hen is zodanig verstoord, dat deze weigert om Uli op te zoeken in het ziekenhuis. Op een gegeven moment doet hij dit toch, hetgeen hem niet in dank wordt afgenomen.
Uli ontvlucht het ziekenhuis en gaat op zoek naar Nora, omdat hij haar iets moet vertellen. In z'n hoofd kan hij praten, maar helaas kan niemand hem verstaan. De geliefden lijken niet bij elkaar te kunnen komen. Nora ontloopt Uli, die zich zelf inmiddels een soort vreemde voelt in de stad die z'n thuis is.


Het onvermogen om te communiceren drukt een groot stempel op het boek. Uli kan letterlijk niet praten maar ook bij de andere figuren in het boek lijkt de communicatie niet altijd goed te verlopen.
Al met al is het een mooi geschreven verhaal, dat nooit klef wordt.


ISBN 9789461640925 | Paperback | NUR 302 | 232 pagina's | Van Gennep | juni 2012
Vertaald door W. Wielek-Berg

© Renate, 3 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

Vaderval
Peter Drehmanns


Fraai geconstrueerde afrekeningsroman


Je hebt soms schrijvers van wie je weleens hebt gehoord, niets hebt gelezen en die toch al een aardig oeuvre hebben opgebouwd. Zo iemand is Peter Drehmanns, van wie in 1999 al de eerste roman is gepubliceerd. Zijn oeuvre is inmiddels uitgedijd tot ruim 10 romans, afgewisseld met enkele verhalen- en gedichtenbundels. In 2015 ontving hij de Halewijnprijs, een prijs voor relatief onbekende literaire talenten, waarvan een aantal andere winnaars inmiddels wel is doorgebroken naar het grote publiek. Het is Drehmanns hopelijk ook vergund, zijn laatste roman Vaderval is zeer de moeite waard.


Hoofdpersoon in Vaderval is Ben Teister. Hij verafschuwt zijn vader Harry, niet bepaald een family man, wel een zelfgenoegzame en egocentrische rokkenjager, die zijn fortuin op onfrisse wijze heeft bijeengegaard. De wet is voor deze Harry geen maatstaf, grenzen zijn er om te worden overschreden, limieten zijn voor anderen. Ben mijdt het liefst elk contact, doch als zijn vader lijkt te zijn verdwenen wordt hij ongewild toch betrokken bij de zoektocht naar zijn vader.


Na enige tijd worden resten gevonden die van zijn vader zijn, of zouden kunnen zijn, zoals een kunstknie. Harry wordt doodverklaard. Merkwaardig genoeg komt de vader dan pas weer voor Ben tot leven, bijvoorbeeld bij het opruimen van diens woning. Dit doet hij samen met Ada, de laatste vriendin van Harry. De emoties die bij Ada opkomen leiden tot een verrassend vervolg met voor Ben een nogal vervelende lichamelijke nasleep. Een andere bijkomstigheid is dat veel kledingstukken van de vader Ben wonderwel goed passen. Lijkt hij bij nader inzien meer op zijn vader dan hem lief is?


Als er ineens briefjes en andere instructies opduiken gaat Ben op onderzoek uit. Dit voert hem naar verschillende personen en plaatsen die in het leven van zijn vader belangrijk zijn geweest. Het gevoel van ongemak groeit. Waar komen die instructies vandaan? Sterker nog: de vraag komt op of zijn vader wel dood is.


Vaderval kan met recht een afrekeningsroman worden genoemd. Harry Teister komt er bijzonder slecht af, de zoon krijgt het niet voor elkaar om ook maar iets positiefs te noemen. De vraag is of er bij Ben Teister niet meer aan de hand is. De obsessie die hij voor zijn vader heeft en de ononderbroken stroom van negatieve gedachten over hem lijken te duiden op een psychisch probleem dat alleen maar kan worden opgelost door met de vader af te rekenen. Het is fascinerend, tragikomisch en soms grotesk om te volgen of de hoofdpersoon daarin zal slagen.


Het verhaal wordt veelal beschreven in de ik-vorm , doch er zijn passages die in de tweede persoon enkelvoud zijn geschreven, alsof de hoofdpersoon met verwondering zijn eigen daden beziet en becommentarieert. De misschien wel belangrijkste passage is echter in de verleden tijd geschreven, in de derde persoon. Het is nogal bijzonder om het verhaal zo te brengen en lijkt vooral bedacht, doch het past wonderwel goed in de opbouw en Drehmanns komt er goed mee weg.


Drehmanns verwerkt  nogal wat literaire en mythologische verwijzingen in zijn verhaal. Dit doet hij in een heel herkenbare en krachtige stijl. Over het armoedige interieur van het uitvaartcentrum:

"De plastic zitting kraakt. Van een luisterrijke omgeving is bepaald geen sprake. Een afwerkplek van aandachtsjunk Thanatos, zoon van Nyx, meer niet”.


Vaderval is een zeer vlot en vaardig geschreven roman. Het is voor Drehmanns te hopen dat hij door dit boek meer bekendheid weet te verkrijgen bij het grote publiek  Het zou verdiend zijn.


ISBN 978 94 6068 291 9 | Paperback | 284 pagina’s | Uitgeverij Marmer | februari 2016

© Jan Koster, 28 maart 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

Een klein leven
Hanya Yanagihara


Het is al een tijdje terug dat een boek zó hard binnen kwam als dit boek. Zo vlijmscherp en indrukwekkend als je ze maar weinig tegenkomt en ook nu ik het al dagen uit heb, blijft het rondspoken in mijn hoofd en is het alsof ik uit een andere wereld weer in de onze moet stappen.


De verhaallijn is eigenlijk simpel. We volgen vier vrienden, Willem, JB, Malcolm en Jude, vanaf hun studententijd tot op middelbare leeftijd.
Het verhaal wordt vanuit verschillende personages verteld en in het eerste deel wordt van hun alle vier de achtergrond geschetst, maar al snel heb je als lezer in de gaten dat het verhaal vooral rond één personage cirkelt… Jude. Briljant student wiskunde en rechten, maar met een achtergrond waar niemand iets van weet, zelfs zijn etniciteit is niet bekend, maar dat zijn verleden is omgeven met gruwelijke geheimen wordt iedereen al snel duidelijk.


Jude kampt, na een aanrijding, met helse pijnen en pijnaanvallen waarbij hij geen mens verdragen kan, zelfs zijn vrienden niet. Zijn beperkingen, zijn pijn, zijn schaamte en  zijn onvermogen hier hulp bij te vragen vormen de rode draad van het boek, maar Jude is veel verder beschadigd dan alleen fysiek. Hij durft niemand echt te vertrouwen en heeft de diepe overtuiging dat hij geen enkele vriendschap of liefde waard is, hoe hard zijn vrienden en de mensen die van hem houden hem ook van het tegendeel proberen te overtuigen. Ook als hij succesvol wordt, zijn vrienden niet blijken weg te lopen maar blijven en er zelfs liefde in zijn leven komt, verdwijnt de zelfhaat niet maar wordt sterker en destructiever en altijd maar weer is er die schaamte, als ze écht zouden weten wie hij was, zouden ze hem verlaten, dat weet hij zeker. De spoken van het verleden blijven hem achtervolgen en maken hem lichamelijk en geestelijk kapot.


Zelden heb ik een boek gelezen waarin de eenzaamheid van lichamelijke en geestelijke pijn zó scherp en meedogenloos beschreven werd en waarin de onmacht mij regelmatig naar de keel greep. Zelden ook heb ik een mooier boek gelezen over de kracht en de onmacht van vriendschap. Het gaat over liefde en destructie, over angst en eenzaamheid en vooral over de onmacht om te vertrouwen en mensen écht toe te laten, ook al smeken ze er om.


Het is geen feel-good-book, je krijgt als lezer een bijna niet te behappen portie pijn en ellende voor je kiezen. Ik zag dat een boekhandel bij dit boek tissues aanbood, en ik, die tijdens het lezen zelden een traan laat, hield het inderdaad niet droog, terwijl het toch niet sentimenteel geschreven is. Integendeel. Veel dingen blijven lang ongezegd.


Maar de kracht van het boek zit in de personages, die zo goed uitgewerkt zijn, dat je aan het eind van het boek het gevoel hebt dat je ze zou herkennen op straat. Vooral van Jude en Willem ga je houden alsof je ze al jaren kent. Waardoor je alsmaar blijft lezen. En lezen. En lezen.


Dus mocht je niet op zien tegen een dikke zevenhonderd pagina’s en niet tegen een fikse portie ellende, dan is dit boek de absolute aanrader voor de komende maanden. En als het je vergaat zoals het mij verging, zul je deze vier vrienden niet snel meer vergeten.


ISBN 978 90 468 20315 | Paperback | 751 pagina's | Uitgeverij Nieuw Amsterdam | 2016
Vertaald door Josephine Ruitenberg en Kitty Pouwels

© Willeke, 29 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

De Bushsoldaat
Edith Tulp


Het was vanaf het begin al een bijzondere vriendschap, die tussen Thomas van Bakel en Mozes Owech.

Thomas is een Nederlander, werkzaam in Oeganda en getrouwd met Josi, een Oegandese vrouw. Toen het leven in Nederland niet helemaal liep zoals Thomas voor ogen stond, verhuisde het echtpaar naar Oeganda om daar diverse projecten op te zetten. Niet tot vreugde van Josi, die juist was vertrokken om de corruptie uit haar land te ontvluchten.


Thomas ontmoet, nog in Nederland, Mozes, een voormalig kindsoldaat, die daar enigszins ontheemd rondloopt, op sleeptouw genomen door een Nederlandse weldoener, die via hem publiciteit en fondsen zoekt. Het klikt meteen tussen de mannen en als Thomas en Josi zich in Oeganda vestigen, worden Thomas en Mozes onafscheidelijk. Samen zetten ze zich in tegen de corruptie en controleren ze ontwikkelingsprojecten die met Nederlands geld zijn opgezet. Hun onorthodoxe aanpak blijkt opvallend succesvol.


Het verleden van Mozes als kindsoldaat blijkt vanaf het begin veel internationale aandacht te trekken, kindsoldaten zijn ‘hot’ en zowel vanuit Nederland als vanuit Amerika melden zich invloedrijke mensen met belangstelling voor hem. Hij vertelt zijn geschiedenis dan ook veelvuldig en met verve voor de internationale camera’s, maar nooit het héle verhaal. ‘s Nachts in zijn slaap worstelt hij met de demonen uit zijn verleden. Na een confronterende aanvaring, die alles met die demonen te maken heeft, komt hij in aanraking met een Amerikaanse evangelische kerkleider, die in hem een perfect boegbeeld ziet tegen homoseksualiteit, in zijn ogen hét kwaad van de wereld.


Via de connecties van deze prediker, die juist in Oeganda, waar de homo-haat welig tiert, veel gehoor vindt, komt Mozes in steeds invloedrijker kringen. Hij wordt een belangrijke parlementariër en hét gezicht van de anti-homo campagne van het land. In deze functie weet hij een wet door te voeren waarin homoseksualiteit strafbaar wordt gesteld en je er zelfs de doodstraf voor kunt krijgen. Thomas begrijpt niets van de draai Mozes heeft gemaakt en verbreekt hun vriendschap, maar als hij dringend hulp nodig heeft, wendt hij zich toch weer tot zijn oude vriend.


De Bushsoldaat
is geïnspireerd op ware gebeurtenissen. De personages in dit boek zijn fictief, maar de anti-homowetgeving zoals in dit boek beschreven is inderdaad eind 2013 door het Oegandese parlement geloosd en begin 2014 in werking gesteld. Onder internationale druk werd daarbij de doodstraf vervangen door levenslange gevangenisstraf. Ook de invloedrijke artikelen die in dit boek aangehaald worden en de Amerikaanse evangelische inmenging in dit homo-debat, zijn in de werkelijkheid ook echt verschenen en gebeurd.


Wat mij, naast het verhaal, beviel aan dit boek, is het engagement waarmee het geschreven is. Niet alleen ageert het tegen de manier waarop in Oeganda tegen homoseksualiteit wordt aangekeken en  tegen de Amerikaans-evangelsiche invloed op dat gebied, maar tussen de regels door klinkt ook ferme kritiek op de corruptie bij ontwikkelingsprojecten en vooral ook op de Nederlandse donateurs, die bij aan het licht gebracht onrecht, veel liever de andere kant op kijken dan het aan de kaak stellen, omdat dat wel eens van invloed zou kunnen zijn op de gulle gaven van hun achterban.


Edith Tulp reist als journaliste sinds 1989 veel naar Afrika en woonde een tijdje in Namibië en Zuid-Afrika. Zij schreef veel over Oeganda en het Verzetsleger van de Heer, wat veel kindsoldaten ronselt, voor HP/De Tijd en Trouw. De Bushsoldaat is haar romandebuut.


ISBN 978 90 6265 9197 | 320 pagina's | Paperback | Uitgeverij In de Knipscheer | april 2016

© Willeke, 21 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

De rekening
Jonas Karlsson


Het zal je gebeuren dat je een rekening krijgt toegestuurd door een onbekend bedrijf van 5.700.000 kronen (ca. 621.863,00 euro). Dan schiet je in de lach, denk je dat het een nepfactuur is en je besteedt er verder geen aandacht aan. Hooguit denk je wat knap gedaan, het ziet er heel echt uit, van World Resources Distribution (WRD) heb je echter nog nooit gehoord, het is vast een reclamestunt of zoiets. Maar als een maand later een aanmaning komt van een incassobedrijf, zul je er toch iets mee moeten doen. Dus neemt de ik-figuur, die dit overkomt, contact op en belt naar het telefoonnummer dat op de rekening staat. Tot zijn stomme verbazing is de rekening écht! Maar waarvoor dan?


De ik-figuur is negenendertig jaar en een heel tevreden mens, hij heeft een parttime baan bij een videotheek, woont alleen in een lekker oud, goedkoop, zeer aangenaam eenpersoons huurappartement, heeft genoeg geld om te eten en te drinken en een goede vriend Roger waarmee hij af en toe het café in duikt. Soms heeft hij een vriendin maar hij zit niet te springen om een relatie. Hij vindt zijn leven erg prettig en geniet van zijn werk en alles om zich heen. "Ik had het goed naar mijn zin in mijn eentje, zonder nauwe contacten of iemand die zich ermee bemoeide."


De vrouw aan de telefoon vertelt hem dat leven geld kost. Wist hij dat niet? Het had in de kranten gestaan en het was vrij uitgebreid op tv en de radio geweest. Had hij nog nooit wat betaald daarvoor? Niet? Dan werd het eens tijd.
Nu is de ik-figuur de beroerdste niet en wil dat best doen, maar waarvoor moet hij dan betalen?


'Voor alles,' zei ze.
'Hoezo alles? vroeg ik. [...]
'Nou. Kijk eens om je heen. Wat zie je?'


De ik figuur noemt van alles wat in zijn flat staat op. 'Wat zie je buiten?' vraagt de vrouw en opnieuw somt de ik-figuur alles op. 'Wat ruik je?' vraagt ze vervolgens.


"Ik snoof de geur van de straat op. Die was zoet en warm van de zomergeuren. Bloemen, een struikje? Oud eten? Een zwakke geur van iets bedorvens en benzine. Typische zomergeur. Bijna een beetje Zuid-Europees."


'En jij denkt dat dat allemaal gratis is?' zegt de vrouw.
Hij moet dus betalen voor alles wat hij meemaakt, voelt, ziet, ruikt. En hoe tevredener hij over dit alles is en was, hoe meer hij betaalt!

Natuurlijk kan de ik-figuur zo'n enorm bedrag niet betalen en de vrouw begrijpt dat ook wel. Maar hij zal het toch moeten... Hij heeft immers toen die enquête ingevuld en daar is het bedrag op gebaseerd.

Vervolgens ontrolt zich het absurde, humoristische verhaal rond de rekening. De ik-figuur krijgt het directe telefoonnummer van Maud, zoals de vrouw heet. En te pas en te onpas belt hij haar omdat hem weer iets te binnen schiet wat mogelijk de rekening naar beneden kan brengen, maar hij bereikt eerder het tegenovergestelde.
De gesprekken tussen Maud en de ik-figuur worden wel steeds persoonlijker en ook daarvan wordt de ik-figuur gelukkiger...


Het grappige is dat zelfs onder deze omstandigheden de ik-figuur laconiek en opgewekt blijft. Hij geniet evengoed nog van alles, het ijsje, de pizza, de muziek, de films. Ondertussen drijft hij de WRD tot wanhoop. Zoveel tevredenheid! Wat moeten ze daar nu mee?


Net als zijn mooie boek De kamer, stelt Karlsson, de onderlinge omgang van mensen aan de kaak. Hij laat zien hoe vreemd tegen bepaalde situaties aangekeken wordt, hoe krom bepaalde visies kunnen zijn. Het hele verhaal in De rekening is natuurlijk een persiflage op onze bizarre maatschappij waar bezit en een goedbetaalde baan gelijk staat aan geluk. Hoe meer geld je hebt, hoe hoger opgeleid je bent, hoe beter de baan, hoe groter het huis en de auto hoe gelukkiger je bent, is de tendens. Maar de ik-figuur is met heel weinig zéér tevreden en gelukkig en dát kan niet, daarvan slaan de berekeningen op hol, dat is te gek voor woorden (en rekeningen).
Jonas Karlsson heeft het talent dit alles op een heel soepele, vlotte manier over te brengen zonder hatelijk cynisme of bijtend sarcasme. Het verhaal is zelfs licht en luchtig wat het geheel een extra swing geeft. Ik heb ervan genoten. Lezen! zou ik zeggen.


Jonas Karlsson (1971, Södertälje) is naast auteur ook een succesvol toneelschrijver en een van de bekendste acteurs in Zweden. Hij schreef ook de kafkaëske roman De kamer


ISBN 9789025448226 | Paperback met flappen | 158 pagina's | Uitgeverij Atlas Contact | 7 april 2016
vertaald door Gerie de Boer

© Dettie, 13 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

altZo zijn wij niet
Janneke Holwarda


In een nieuwbouwwijk in een dorp in Drenthe komt een diversiteit van bewoners in een reeks pas opgeleverde huizen te wonen. Bij allen ligt de oorlog nog vers in het geheugen, en de meeste mensen zwijgen er maar het liefst over, hetgeen sommigen heel goed uitkomt. Het is een mengelmoes van gezinsvormen, geloofsovertuiging en afkomst. We volgen de bewoners bij hun dagelijkse wederwaardigheden door de jaren heen.


Op nummer 1 woont de familie Hut, Dina en Mannus, die in de loop van de jaren hun gezin fors zullen uitbreiden. Het geheim van Dina zal een grote invloed hebben op diverse gezinsleden. En is de jongste nu een jongen of een meisje?
Op nummer 3 wonen twee jonge mensen, met twee honden, ze zijn de enigen met een auto voor de deur. Waarom hebben zij geen kinderen?
Op nummer 5 de familie Feltrop, een degelijk katholiek gezin. Veel kinderen dus!
Op nummer 7 komt een Ambonees gezin te wonen, man, vrouw, twee zoons. De man zal altijd blijven dromen van een terugkeer naar zijn eigen land. Hij bouwt in de tuin alvast een schip. Met verbijstering lees je hoe mensen in die tijd moesten inburgeren!


Aan de overkant van de straat op nummer 2 woont een man alleen. Hij is blind, geeft gratis pianoles aan de kinderen in de straat en heeft een huishoudster, die - zo denken de buren  - wel meer is dan dat.
Op nummer 4 komt het echtpaar Dubbelboer. Bij hen zullen drie kinderen komen en is José degene die de hoofdrol vervult.
Op nummer 6 woont nog een man alleen, meneer Zaligman, die nooit ofte nimmer buiten komt, en iedere toenaderingspoging van de buren afwijst. Hij blijkt joods te zijn.
Op nummer 8 woont het echtpaar Gerding. Hun eerste en enige kind, een meisje, is gehandicapt. Haar moeder droomt er van naar Lourdes te kunnen met haar dochter.
Op nummer 9 in de straat woont de moeder van meneer Gerding, iets waar zijn vrouw altijd spijt van zal hebben. Ze voelt zich bekeken. De band tussen moeder en zoon is erg sterk. Niet zonder reden.


Binnen een constructie als deze - een enkele straat vol bewoners -  worden problemen zoals je die zoal tegen kunt komen in een gezin of  in een kleine gemeenschap geconcentreerd. Toch wordt het nergens ongeloofwaardig. Het zijn nu eenmaal dingen die we allemaal wel kennen, al zullen jongere lezers zich misschien verbazen over de bekrompenheid van die tijd.
Op de achtergrond lezen we over de veranderende maatschappij. Eerst de wederopbouw, dan de jaren zestig waarin verschillende taboes doorbroken werden maar waar een sterke gezinsband de echte vrijheid nog in de weg staat.
Ieder huisje heeft zijn kruisje in deze boeiende roman. Aanvankelijk is het lastig de diverse personages te volgen, maar heb je eenmaal door wie wie is, dan leest het boek als een trein.


Het eerste deel van deze roman speelt zich af in de jaren 1954-1955. Deel twee speelt in de periode 1963 tot 1967, en er is een epiloog. Tussendoor zijn er de stukjes dialoog waarin de buren roddelen over hun buren, en zichzelf daarbij gelukkig prijzen dat zij niet zo zijn. Deze stukjes vormen een soort achtergrondkoor bij de fragmentarische structuur waarin de roman opgebouwd is, steeds switchend tussen de verschillende bewoners. Heel herkenbaar en heel leuk!


ISBN 9789460682445 | Paperback | 349 pagina's | Uitgeverij Marmer| september 2015

© Marjo, 3 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER

 

Asfour: over verraad
Caro Sicking


Wat hebben een taxichauffeur, een fotograaf, een journaliste en een vrouwenhandelaar met elkaar te maken? Alles! Zo blijkt uit dit boek.

De journaliste is Simone, zij wordt naar Tunesië gestuurd om de eerste vrije verkiezingen te verslaan. Tunesië het land waarin het kolkt en zindert na de zelfmoord van Mohamed Bouazizi, de man die zichzelf in brand stak en daarmee letterlijk en figuurlijk de lont bleek die ontbrandde en uitmondde in de opstand die nu de Jasmijn Revolutie of Arabische Lente genoemd wordt. Bouazazi had het 'geluk' dat zijn daad gefilmd werd. - Daarvoor had een andere groentehandelaar hetzelfde gedaan maar ondanks dat er 50.000 mensen op zijn begrafenis kwamen, bereikte deze daad het wereldnieuws niet. - Via Twitter (Asfour betekent vogel) en facebook verspreidt het nieuws zich als een olievlek door Tunesië en ver daarbuiten.


En nu zijn daar de eerste vrije verkiezingen en de onlangs gescheiden Simone, die helemaal haar hoofd niet naar haar werk heeft staan, moet erheen.
Ze wordt opgepikt door Hichem, de taxichauffeur, die even later zichzelf als gids aanbiedt. Hichem is werktuigbouwkundige maar onder het regime van president Zine al-Abidine Ben Ali en zijn vrouw Leila, lukte het hem geen baan te vinden. Hij mag nu voor het eerst van zijn leven stemmen op een van de 116 partijen. Hichem en Simone raken direct in een fel gesprek. Zij wantrouwt de Tunesiërs en begrijpt de pro-westerse houding van Ben Ali wel. Hij werd gesteund door het Westen omdat hij tegen de islam was.


Dankzij Hichem komt Simone in contact met Marouan, die onlangs is teruggekeerd in Tunesië na 15 jaar in Nederland te hebben gewoond. Na de opstand wil Marouan, fotograaf,  de wereld laten zien wat er in Tunesië gebeurt. Hij vertelt dat hij in Nederland altijd argwanend werd bekeken, als hij winkelde volgden bewakers hem, oude vrouwtjes staken snel over als hij aan kwam lopen. Hij is blij weer thuis te zijn, hoewel ze hem in Tunesië te westers vinden... Samen met Amal, een facebookactiviste, gaan ze op reis om met het échte Tunesië kennis te maken. Met alle risico's van dien.
Maar het echte Tunesië leert ze wel kennen. Vooral het Tunesische leven op het platteland vervult haar met medeleven en triestheid, ze begrijpt daarna veel beter waarom mensen tot bepaalde handelingen en wraakacties kunnen komen... 


Inmiddels lezen we ook over Gilles Delourdes, die als kleine jongen werd ingewijd in de handel en wandel van zijn stiefvader, een crimineel die in vrouwen handelde. Gilles aanbad de 'Oude' Delourdes en hij op zijn beurt verwende de jongen met alles wat hij maar wilde. Zelfs de inwijding in de liefde wordt door de 'Oude' geregeld. Maar Gilles ontmoet Liz, een studente literatuur die achter het raam zit om bij te verdienen. Gilles adoreert Liz en als zij op een dag ineens uit zijn leven verdwijnt, zoekt hij zijn verdere leven verder naar Liz, totdat hij Simone ontmoet en het bed met haar deelt. Vanaf die tijd is zijn focus gericht op haar, maar als ook zij uit zijn leven verdwijnt, blijkt hij een zeer slechte verliezer...


Doorheen dit alles lezen we berichten van Tunileak over de verkiezingen en krijgen we via inzicht in wat zich allemaal afspeelt in Tunesië en de omliggende landen op politiek gebied. Alles heeft met elkaar te maken. Het een is het gevolg van het ander. Het is bijvoorbeeld verbijsterend om over het verraad van Ben Ali te lezen nadat hij door zijn vrienden aan de macht is geholpen. Alle beloftes om een vrije volksstaat te stichten en de Fransen te verdrijven kwam hij niet na. En zo leren we veel meer over het land en de beweegredenen van diverse politieke figuren.


Het boek is enorm knap opgebouwd. Dankzij de verschillende personages zoals de kritische Simone, de half Nederlandse, half Tunesische Marouan, de pro westerse Hichem en strijdbare Amal komen we enorm veel te weten over wat er leeft in Tunesië en wat voor enorme impact de Jasmijn Revolutie heeft gehad. De Tunileak berichten zijn gebruikt als toelichting bij het verhaal.


Elk personage krijgt in aparte hoofdstukken een eigen stem. We lezen hun gedachtes, afwegingen, plannen. Zelfs Leila, de hebzuchtige vrouw van president Ben Ali en het wel en wee rond het gezin Ben Ali kunnen we volgen, tot aan haar vlucht met man en kinderen uit Tunesië aan toe. Ook de generaals en commandanten tijdens en na de vlucht van Ben Ali en zijn gezin, kunnen we volgen.
Het is een boek vol tegenstelling en achterdocht. Mensen zijn bevooroordeeld, vooral door gebrek aan kennis. Simone moet haar mening herzien, evenals zoveel andere mensen.


Als een rode draad loopt het verhaal van de geobsedeerde Gilles Delourdes doorheen het verhaal. Dat maakt dat het boek een thrillerachtig element krijgt. Voor mij, als niet thrillerlezer, had Gilles niet in het verhaal gehoeven. Ik vind het zelfs jammer dat hij opgevoerd is, het verhaal rond deze bizarre, bezeten man is in mijn ogen nogal overdone, ondanks het begrip wat je dankzij zijn bizarre achtergrond voor zijn acties voelt.
Het verhaal rond Simone en de gebeurtenissen in Tunesië  vind ik al 'thrillerachtig' genoeg.
Maar dat neemt niet weg dat ik genoten heb van het boek. Het is een intelligente roman, in mooie taal en stijl geschreven, die je niet 'even tussendoor' leest. Je moet je hoofd er goed bij houden maar het boek is die 'inspanning' meer dan waard. ik heb grote bewondering voor de schrijfster dat zij deze enorme hoeveelheid informatie, en een beetje liefde, in dit begrijpelijke en zeer boeiende verhaal heeft weten te gieten. Chapeau!


Caro Sicking (Tilburg, 1963) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Rijksuniversiteit van Leiden, waarna ze werkzaam was bij onder meer Galerie Tegenbosch in Eindhoven en Galerie Hüsstege, ‘s-Hertogenbosch. Lambert Tegenbosch zette haar aan tot het schrijven over beeldende kunst. In 1996 verzette Caro haar werkzaamheden naar de sociaal-juridische begeleiding van uitgeprocedeerde vrouwen en kinderen, maar bleef publiceren in kunstbladen en schreef diverse monografieën over beeldend kunstenaars, waaronder Michel Seuphor, Piet Teraa, en haar vader, Joost Sicking. Sinds 2003 werkt Caro als zelfstandig schrijver, vaak samen met Frank van Empel.


ISBN 9789490665203 | Paperback | 364 pagina's | Uitgeverij Studio nonfiXe | september 2015

© Dettie, 2 april 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER