Als kind ging ik elke zondag wandelen met mijn vader. Ik woonde in Amsterdam-Noord en het was feest als we richting de pont wandelden. Dat betekende dat we naar de stad gingen. Meestal liepen we dan wat rond en vertelde mijn vader over de geveltjes, dat was een trapgevel, dat een klokgevel, of hij wees op mooie beelden aan die gevels... Maar één keer nam hij me mee naar het Rijksmuseum. Je dacht dat je minstens in een paleis was, zo mooi was het. Maar het aller- allermooiste was het poppenhuis. Ik kon er geen genoeg van krijgen. Dat poppenhuis stond in m'n geheugen gegrift, en nu.... heb ik het poppenhuis thuis!

Het is echt een prachtig boek, alleen van de buitenkant al.
Het aparte is dat je het boek niet aan de zijkant openslaat maar in het midden, het is net of je de deuren van het poppenhuis zelf opendoet. En als je het dicht doet klinkt het ook alsof je het écht dicht doet, er zit namelijk een magneetband achter de 'openslaande kastdeuren'.
Eenmaal de deurtjes opengemaakt dan zie je het poppenhuis weer maar dan verdeeld in zes 'blokken'. Linksboven het eerste 'blok'. De kleerzolder en de turf en provisiezolder. Dit 'blok' bestaat uit zes stevige pagina's. Sla je de 'pagina' om dan zie je links een tekst met uitleg in Nederlands en Engels en rechts een foto. Sla je die pagina weer om dan zie je rechts dezelfde foto maar dan is één voorwerp extra uitgelicht en links staat weer een uitleg. En zo zijn er 6 voorwerpen of bijzonderheden die extra aandacht krijgen.
Rechtsboven is het 'blok' van de kinderkamer. Er wordt verteld dat er echte schilderijen in hangen geschilderd door meester-schilder Cornelis Dussart. In de kast ligt wat kinderondergoed en gebreide kousen van zijde.
En zo kan je alle kamers van het poppenhuis bezoeken. Er staan in de toelichting allerlei leuke weetjes over hoe de rijke mensen toentertijd leefden. Wat voor spellen ze speelden, hoe de meubels gebruikt werden, over de pronkkeuken en de kookkeuken, het secreet, het comptoir, (later werd dat woord veranderd naar kantoor) hoe er gestreken werd enz.
Aan de binnenkant van de 'poppenhuisdeur' wordt verteld over Petronella Oortman, de eigenaresse van het poppenhuis. Verder hoe het poppenhuis tot stand is gekomen, welke materialen zijn gebruikt en hoe populair het poppenhuis toentertijd al was.
"Al snel kloppen toeristen bij de familie aan om naar het 'uytmuntend konstwerk' te kijken."
Verteld wordt dat alles natuurgetrouw nagemaakt is tot de bezem aan toe, die was van hout en varkenshaar, sommige bezems zijn zelfs schuin afgesleten alsof ze vaak gebruikt zijn.
Het is echt schitterend om te zien en lezen. Ik heb, net zoals vroeger, opnieuw vreselijk genoten. Een aanrader met ster dit boek!!

ISBN: 978 90 468 9031 6 Hardcover met veel illustraties Aantal pagina's: 36 Leeftijd: vanaf 8 jaar Afmetingen: 27,8 x 31,6 cm Een uitgave van het Rijksmuseum en Nieuw Amsterdam Uitgevers

Voor meer informatie klik op de afbeelding van het boek.

©Dettie
mei 2008

Het boek is fraai vormgegeven, met mooie kleurkaders en foto's, maar... ik vind het een rommelig boek als het om de informatie gaat. In genoemde kaders staat steeds een korte eenheid met informatie, waarbij het onderlinge verband niet altijd even duidelijk is. Heel lastig als je een werkstuk wil maken, maar wel weer leuk als je alleen maar iets over Berlijn wilt lezen.
Alleen is het ook jammer dat er slordigheidfoutjes in staan. Is het nu Schönfeld of schönefeld? En waarom is Länder in de volgende zin niet gewoon vertaald?

"In Berlijn gaan kinderen twee jaar langer naar school dan in andere ‘Länder'.." Raar hoor.

En ik vond de geschiedenis wel erg kort door de bocht. De tweede wereldoorlog wordt even in vier zinnen verteld! Ik miste ook nog de Olympische Spelen van 1934, maar dat er niet zoveel geschiedenis instaat is misschien een bewuste keuze van de schrijfster.
Dat was de kritiek.

Als je naar Berlijn gaat, kun je wel uit het boek halen waar je op moet letten. Ter plekke kun je altijd nog meer informatie halen.
Of je kan tevoren verder zoeken in andere boeken natuurlijk, en dan heb je wel een leidraad.
Al zou ik eigenlijk meteen maar een ander boek nemen als je toch gaat...

isbn 90 5495 327 6 1999 Belitha press Londen vertaald door Piet de Bakker 2002 Ars Scribendi Haarlem Verschenen in de serie 'Wereldsteden' van Corona, Leeftijdsindicatie: van 10 tot 16 jaar.

© Marjo
april 2008

Dit boek is een en al illustratie, met mooie tekeningen over de mol en zijn leven. Daarop staat de tekst die vertelt wat je ziet en extra uitleg geeft. Over de relatie tussen man mol en vrouw mol, die dus niet bestaat, behalve dat eventjes dat ze toch nodig hebben om voor nageslacht te zorgen. De kinderen mol komen er ook maar bekaaid van af: ze worden na een week of zes zonder pardon hun nest uitgeschopt, en helaas slagen ze er niet allemaal in om een eigen leven op te bouwen. Want zij die vooral wormen eten zijn zelf weer de prooi van grotere dieren. En tja, daar kunnen we niet omheen: ze leven dan wel onder de grond, maar die molshopen verraden waar ze zitten.. .en soms moeten ze toch naar boven.

Het is een heel mooi vormgegeven boek, met duidelijke informatie. Het is al geschikt voor jonge kinderen omdat de illustraties het verhaal eigenlijk al vertellen. En de teksten zijn makkelijk leesbaar. Kort maar krachtig. In deze serie verschenen ook nog boeken over konijn, eekhoorn, muis, pinguïn, slang en nog veel meer.

isbn 90 5566-2-02 X 30 pagina's Met illustraties uitgegeven door 30 pagina's Met illustraties i30 pagina's Met illustraties uitgegeven door Ars Scribendi in de serie 'dieren allerlei', (non-fictie voor 6 tot 12) Vertaling: Karin Beneken Kolmer

© Marjo
maart 2008

Als je goed kijkt naar de foto's in dat boek en leest wat het eigenlijk is, dan lopen soms de rillingen over je lijf. Getver, al die griezelig uitziende 'beesten' zijn wezens, die je constant om, op , over en in je hebt...
Terwijl ik dit tik kruipen ze over het toetsenbord, sla ik er ongetwijfeld dood. Dat maakt niet uit, er zijn er miljoenen, of nog meer...
Er staan levensgrote foto's in van microscopisch kleine beestjes, die we allemaal kennen: mijten, vlooien, luizen (en neten) , bacteriën en nog veel meer. Ze zijn vaak flink vergroot, 50 tot 80 keer, maar soms moeten ze ook wel meer dan 1000 keer vergroot worden om er iets van te kunnen zien. Dat is maar goed ook, want nu kan ik weer snel vergeten dat die wezentjes overal zijn...
Je tandenborstel bijvoorbeeld, dat ziet er gruwelijk uit! bij alleen maar een keertje afspoelen, blijven er genoeg resten achter die een kweekplaats vormen voor bacteriën, en geloof me, dat ziet er erg genoeg uit dat je nooit meer een tandenborstel in je mond zou willen steken!
Er wordt ook verteld dat al die beestjes hun eigen speciale nut hebben, ze ruimen rommel op. Maar... het is natuurlijk logisch dat als we zorgen dat er niets op te ruimen valt, we ook minder van die beestjes hebben. Als er al een boodschap in dit boek zit, dan is het dat we moeten zorgen voor een goed hygiëne.
De foto's op zich zijn prachtig, de uitleg is kort en duidelijk, een heel interessant boek. Maarre.. jakkes!!

Hardcover 32 pagina's, isnbn 90 216 1551 7
"Yuck!" is oorspronkelijk verschenen bij Harper Collins, Londen. Het is vertaald door Ank van Wijngaarden en voor Nederland uitgegeven door Ploegsma Amsterdam. In 1997, vanaf ca. 9 jaar

© Marjo
maart 2008

Charles Darwin was een jonge man van 22, toen hij onverwacht werd uitgenodigd om mee te gaan op een reis op een onderzoeksschip, de Beagle.
Darwin had in 1831 zijn graad als academicus in de botanische wetenschap gehaald, en moest nog een paar maanden een soort stage doen. Vanwege zijn interesse in geologie werd hem gevraagd of hij -zonder betaling- mee wilde om planten, dieren en fossielen over de hele wereld te verzamelen. Die zouden dan naar Engeland gestuurd worden om te laten onderzoeken.
Vijf jaar lang was hij onderweg en het was bepaald geen prettige reis. Hij had veel last van zeeziekte, en hij moest zijn toch al kleine hut aan boord delen. Gelukkig kon hij vaak aan land gaan en daar, terwijl hij planten en dieren verzamelde, verder reizen. Hij hield een logboek bij waarin hij zijn vondsten schreef, maar ook een dagboek waarin hij zijn gedachten kwijt kon. Want hier werd de kiem gelegd voor de evolutieleer, die we nu allemaal kennen. Na zijn reis schreef Darwin boeken, over zijn reis, over koraalriffen, maar nog niet over zijn theorie, want deze ideeën waren zeer omstreden in die tijd. Toch waren er al meer wetenschappers die in die richting dachten, zoals zijn eigen grootvader, Jean-Baptiste Lamarck, en Alfred Wallace.
Toen deze laatste wilde publiceren, kwamen ze samen tot overeenstemming dat Darwin de eerste zou zijn. En zodoende verbinden we tot op vandaag de dag de naam van Charles Darwin aan het idee van de evolutietheorie.

In dit boek wordt heel uitvoerig ingegaan op de reis, maar ook maakt men duidelijk wat de tijdsgeest was. En hoe men reageerde na de publicatie. De theorie zelf wordt heel duidelijk uitgelegd, er staan illustraties en foto's in, het is een zeer volledig boek, met een register en een verklarende woordenlijst. En ook nog bij ieder hoofdstuk tips waar weetgierige kinderen verder kunnen gaan zoeken voor informatie.
Ik heb geen enkel minpuntje te noteren...

isbn 90 72718 73 9 Londen, Evans, 1993 vertaald door P de Bakker, bewerkt door T Dijkhof 44 pagina's, Harmelen Ars Scribendi 1994 vanaf 11 jaar

© Marjo
februari 2008

Zie ook
http://nl.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin

Dit boek gaat over de taal van planten en dieren. Natuurlijk praten ze niet echt, maar het is verbazingwekkend om te lezen hoe ze elkaar tekens geven, en door middel van vleugelgeklepper, geluiden, of gewoon een bepaalde stand van je kop aan een ander door kunt geven wat je voor boodschap hebt!
Mieren bijvoorbeeld, ik heb me altijd afgevraagd hoe het kan dat als een mier iets lekkers gevonden heeft, dat binnen de kortste keren die plek krioelt van de mieren! Het blijkt dus zo te zijn dat mieren een geurspoor achterlaten. Dus terwijl die ene mier zijn buit nog aan het opruimen is in de kast van de mierenhoop, rennen de anderen al enthousiast naar die plek!
Uitwerpselen zijn ook een prima manier van communiceren. We weten allemaal wel waarom een reu steeds maar weer die poot optilt, tegen iedere boom of paal (of been) die hij tegenkomt. Zo laat hij anderen weten dat deze plek zijn territorium is. Maar nijlpaarden slingeren na de grote boodschap hun poep met hun staart flink in de rondte... en het vrouwtje valt precies op dat ene nijlpaard dat het verst kan slingeren.
Hoe een mannetje een vrouwtje vindt, dat is een van de voornaamste doelstellingen van dit communiceren, maar ook eten en gevaar zijn belangrijk.
Dit zijn boodschappen met zuivere bedoelingen, maar helaas... planten en dieren liegen er ook op los. Er zijn orchideeën die er precies zo uit zien als een bij en ook nog de geur van een vrouwtjesbij verspreiden. Als daar een mannetjesbij op af komt, dan hij zit gevangen. Als hij onder het stuifmeel zit, wordt hij weer losgelaten, en kan hij naar een volgende orchidee vliegen. Zo bevruchten orchideeën elkaar.
Er staat ontzettend veel informatie in het boek, dingen die je al wel wist naast dingen waar je je over verbaast, het is allemaal boeiend om te lezen. Er staan helaas geen mooie kleurenfoto's ter illustratie, maar Sieb Posthuma's tekeningen zijn ook heel mooi en humoristisch. Een voorbeeld: bij het verhaal over dansvliegen die een prooi moeten vangen om zo een vrouwtjesvlieg over te halen om te paren, daar staat een grappige tekening:
twee vliegen in vol huwelijksornaat, met aan hun voeten een dode vlieg, triomfantelijk getoond door de mannetjesvlieg.
Er valt zoveel te vertellen over dit boek, maar je moet het zelf maar lezen... enne... mensen zijn dus net dieren!

isbn 90 451 0029 0 2003 querido 120 pagina's non-fictie voor kinderen van 10 en ouder) zwart-wit illustraties door Sieb Posthuma

© Marjo
april 2008

Dit is een heel apart boek : het begint met spreekwoorden en gezegden die allemaal met de wolf te maken hebben. Op twee pagina's staat een enkel spreekwoord, met uitleg. De rest van de ruimte wordt gevuld door karikaturale tekeningen, van de wolf dus. Om een idee te krijgen: op de omslag staat daar al een voorbeeld van.
Dan volgt het informatieve gedeelte over het leven de wolf, met mooie foto's.
De tekst is gericht op kinderen, duidelijk, niet te ingewikkeld, en precies datgene wat kinderen willen weten: de overeenkomsten en verschillen met onze hond, hoe wolven met elkaar communiceren, het leven van pup tot volwassene en nog meer.
Ik wist niet dat de ogen van een wolf verkleuren: de eerste vier maanden blauw, tot een jaar of vier goudgeel, en daarna oranje! Duidelijk te zien ook op de foto's.
Er wordt verteld hoe een roedel wolven een prooi omsingelt en overmeestert.
Als je ergens aan het wandelen bent en je ziet een spoor van wolven, moet je weten dat het waarschijnlijk niet de sporen van een enkele wolf zijn, maar van meerdere! Want wolven lopen in een rij achter elkaar en stappen daarbij in elkaars voetsporen...
Oppassen geblazen dus! Al zal een wolf een mens alleen maar aanvallen als hij echt razende honger heeft. Toch volgen er verderop in het boek pagina's lang verhalen over hoe de mens de wolf altijd heeft willen vernietigen, met verhalen uit de geschiedenis. Daarvoor evenwel komt er nog een gedeelte met karikaturale tekeningen, anders dan de eerste, maar wel weer over twee pagina's met een korte tekst over hoe mensen door de jaren heen de vacht en lichaamsdelen van het beest gebruikten als afweer tegen ziekten. Of: "Wie een reepje wolvenvacht om de hals droeg, zou geluk hebben in de liefde".
Nog wat aantekeningen over de wolf als hoofdpersoon in sprookjes, (teken)films en fabels en alles wat je over een wolf kan vertellen is gezegd. Een prachtig boek!

Hardcover | 113 Pagina's | NBD/Biblion ISBN10: 9077106014 | ISBN13: 9789077106013 vertaald door Barbara Simons, vanaf 10 jaar

© Marjo
april 2008

Dit is een boek voor iedereen die geïnteresseerd is in pinguïns. Vooral koningspinguïns komen aan de orde. Aan het eind van het boek worden de andere zeventien soorten genoemd, en wordt er in het kort verteld waarin deze soorten anders zijn en doen.
Het verhaal over het leven van een pinguïn geldt dus in het algemeen voor alle soorten. Ze leven allemaal op Antarctica. Het zijn blijkbaar zeer sterke beesten, zo zien ze er ook uit hè, onverstoorbaar staan ze daar in ijsregens en windstormen.
De elementen vormen geen bedreiging voor hen. Wel de grotere dieren, vooral in zee waar ze tenslotte toch heen moeten om te eten, want op het ijs is helemaal niets te vinden. Op het ijs leggen ze ook hun eieren, twee keer in de drie jaar kunnen ze een jong opvoeden. Hoe ze dat doen en hoe de jongen opgroeien, dat vind je allemaal in dit boek. Met prachtige foto's en veel informatie. Een heel duidelijk informatieboek voor kinderen vanaf een jaar of tien.

isbn 90 532 9011 7 originele titel 'Le manchot, drole d'óiseau' Vertaald uit het Frans door Eva King en Rien van Eck,
uitgegeven in 1990 door Europese jeugdbladen Pers, Maastricht. Serie Wapiti

© Marjo
maart 2008

Ooit begon uitgever Dorling Kindersley met een serie informatieve boeken voor de jeugd. Steeds een ander onderwerp werd onder de loep genomen, en vooral aanschouwelijk gemaakt. Onderwerpen als ridders, de mens, hond, paard enz..Het wordt encyclopedisch behandeld, en dan toegespitst op een enkel thema. Telkens zijn twee pagina's aan een deelonderwerp gewijd, met heel veel plaatjes, en korte stukjes tekst.

Ik heb het boek over 'Bomen' gelezen, eigenlijk meer doorgekeken. Hoewel er veel informatie te vinden is, is het vaak heel kort en summier. Het begint met een korte uitleg van het deelonderwerp, bijvoorbeeld over enkelvoudige bladeren, en dan zie je op die twee pagina's foto's van die bladeren, waarbij staat welke boom het is, en waarom het speciaal is.
Elders laat men door middel van foto's zien wat er gebeurt met een boom die alle ruimte heeft, en dat in tegenstelling met een boom die de ruimte met vele anderen moet delen. Over de schors, over de knoppen, over de zaden is veel te vertellen.
En er zijn hoofdstukken over verschillende soorten bomen, over de onderdelen van een boom, over het einde, en over parasieten. Over luchtvervuiling en over hoe je voor je bomen en bossen moet zorgen. En nog veel meer. Ik wist niet dat nootmuskaat en foelie van een en dezelfde boom komt... of dat heksenbezems virussen zijn en maretakken parasieten. En wisten jullie dat kapok de inhoud is van de vrucht van de kapokboom?

Alle boeken uit deze serie zijn erg informatief, maar het is lastig om er genoeg informatie uit te halen om daarmee zelf een werkstuk te maken. Daar moet je immers juist een lopend verhaal maken, en hier worden alleen brokstukjes aangeboden. Maar als 'boek ernaast' kun je er veel aan hebben.
En het is heel leuk om iets op te zoeken, of gewoon even door te snuffelen.

Isbn 90 02 16656 7, 64 pagina's, Serie Ooggetuigen, uitgeverij Standaard Antwerpen 12 jaar en ouder

© Marjo
maart 2008