Non-fictie

Waarom is de burger boos?
Over hedendaags populisme
Maarten van Rossum


De populistische partijen zijn brede protestpartijen. Een aanzienlijk deel van de kiezers ziet de overheid, het politieke systeem en de maatschappelijke elite kennelijk als vijand. De vraag is hoe dat komt.

Op zijn klip en klare wijze doet Maarten van Rossem ons in zijn inleiding uit de doeken waarom de burger boos is.
De burger is boos omdat hij zich zorgen maakt over de omvangrijke immigratie en de veronderstelde negatieve effecten daarvan voor de Nederlandse samenleving. [...]
De zorgen betreffen vooral de moslimimmigranten en hun kinderen die een kwart van de allochtonen vormen, dat wil zeggen 5 procent van de hele Nederlandse bevolking. Zij gedragen zich, voornamelijk vanwege hun religieuze overtuiging, volgens veel Nederlandse burgers zo anders, dat zij als bedreigend worden ervaren. [...]
De boze burgers vrezen voor het behoud van hun tarditionele levenswijze en projecteren hun angsten vooral op de meest zichtbare immigranten. [..]
Of het nu in Denemarken, België, Frankrijk of Nederland is, de populistische partijen zeggen zich vooral zorgen te maken over de dreigende 'islamisering' van de nationale cultuur. In Nederland was het Pim Fortuyn die een begin maakte met de verspreiding van dit angstwekkende visioen.[...]
De populisten gebruiken voortdurend sugegstieve verzameltermen - het volk' en 'de volkswoede', 'de burgers', 'de zwijgende meerderheid'- daarmee de indruk wekkend dat zij staat voor de ware volkswil. Zegen of catastrofe, de ware volkswil bestaat niet
.

Wat volgt is een stukje geschiedenis over het waarom van de komst van immigranten.
Maar vooral de geschiedenis en de gang van zaken in de Nederlandse politiek krijgt de aandacht en hoe het komt dat er altijd wel populistische partijen ontstaan.

"Het populisme is het onkruid dat groeit in de kloof tussen de belofte en de werkelijkheid van de democratie."


Uitgebreid wordt ingegaan op wat een populistische partij  eigenlijk is.
Dat is met name een beweging die verkondigt wat 'het volk' wil, een charismatische leider heeft en een enorme afkeer van elite. Ook kenmerkend is de liefde voor het vaderland.
Volgens Van Rossem heeft een populistische partij alles wat de pers graag wil en zij krijgt ook ruim de aandacht van die pers. De leiders  doen uitspraken die nieuws opleveren zoals bijv. 'de kopvoddentax' van Wilders. De populistische partij doet alsof 'het volk' alles is en dankzij hun charismatische leider weten zij als geen ander 'het volk' te bespelen. Veelal gaat het echter om eigen visies die soms bijna paranoïde zijn te noemen volgens Van Rossem.
Als de populistische partijen eenmaal één of meerdere kamerzetels hebben verworven dan blijken ze vaak snel uiteen te vallen of te verdwijnen wegens gebrek aan een partijprogramma's, onderlinge verdeeldheid of door te veel concessies te moeten doen om te kunnen blijven zitten.


Wat Van Rossem doet is onder de loep leggen hoe bijv. de boerenpartij met Koekoek, partijen met mensen als Pim Fortuyn, Rita Verdonk en Geert Wilders zo populair konden worden. Hij vertelt wat de functie van deze partijen is. Waarom zij ontstonden en waarom zij niet konden brengen wat zij beloofden.
Uitgebreid vertelt hij over de plannen van Fortuyn en bekijkt daarbij de mogelijkheden van uitvoering.
Vaak weerlegt Van Rossem de opmerkingen en plannen van bovengenoemde mensen met feiten.
Hij beschrijft waarom Wilders is geworden wie hij is.
De titel Waarom is de burger boos? is dus eerder een cynische titel. De burger is niet zo boos maar volgens de populisten zijn ze dat wel.  Ook economisch gezien gaat het nederland niet slecht maar door het charisma en overtuigingskracht van de leiders van deze partijen worden de kiezers gemanipuleerd en ontevreden, ongerust en boos gemaakt.

Verhelderend en interessant boekje. Zeker in deze roerige politieke tijden een aanrader.

ISBN 9789046807057 Paperback 123 pagina's Uitgeverij Nieuw Amsterdam  februari 2010

© Dettie, februari 2010

Lees de reacties op het Leestafelforum en/of reageer, klik HIER