Boekenarchief M

altZweedse laarzen
Henning Mankell


De ik-verteller is Fredrik, een zeventigjarige man, was in zijn werkzame leven chirurg, maar is gestopt nadat hij een flinke fout had gemaakt. Nu woont hij in z’n eentje in het ouderlijk huis op een eilandje in de Oostzee.
Op een nacht wordt hij wakker doordat er plotseling felle lampen aangingen. Maar het waren geen lampen: zijn huis brandde. Er was geen redden meer aan. Niet veel later staat hij buiten, met twee linkerlaarzen aan zijn voeten. Hij is alles kwijt.

‘Mijn bestaan was in de loop van een paar nachtelijke uren zo veranderd dat ik plotseling van alles en nog wat nodig had. Ik had niet eens een compleet stel rubberlaarzen.‘


Hij trekt voorlopig in de caravan, die een eindje verderop staat en hij probeert zijn leven weer wat op orde te krijgen. Hij moet zijn dochter waarschuwen, zij zou het huis erven. De relatie met haar is moeizaam, niet verwonderlijk: ze was al volwassen toen hij vernam dat hij een dochter had! Ze komt naar het eiland, maar ze blijkt net zo’n lastig te peilen type als hij zelf is. Ze liegt. Net als hij.


Het kan nog erger: de politie lijkt hem te verdenken van brandstichting als ze geen natuurlijke oorzaak kunnen vinden. Op het moment dat hij denkt dat hij opgepakt gaat worden, vertrekt hij en gaat naar Parijs. Zijn dochter is hem voorgegaan, kort na de mededeling dat ze in verwachting is, hoewel ze het nooit over een man of vriend had gehad.
Parijs is de stad van zijn jonge jaren. Hij herkent er veel, maar tegelijk is er veel veranderd. Hij dwaalt er rond, en verheugt zich op de komst van Lisa, de journaliste die hij pas heeft leren kennen. Lisa in Parijs: dat is een belofte vindt hij. Want hij koestert amoureuze gevoelens voor de veel jongere vrouw. Gevoelens die zij overigens niet beantwoordt. Maar ze komt naar Parijs!


‘De gebeurtenis (= zijn grootvader doodde zonder pardon een eland) maakte mij als jonge knul al duidelijk dat mensen nooit helemaal zijn wat je denkt. Dat geldt voor iedereen. Ook voor mijzelf. Er steekt altijd iets onverwachts in de mensen die je tegenkomt, en die je inmiddels dacht te kennen.’


En zo is de ontknoping van het verhaal geen verrassing voor de oplettende lezer. Dit verhaal is dan ook geen misdaadverhaal, eerder een psychologische roman. Een onverwachte en ingrijpende gebeurtenis zet het leven van een man op leeftijd, die tot dan toe een rustig leven leidde en eigenlijk geen verwachtingen had dat daar verandering in zou komen, volledig op zijn kop. Is hij flexibel genoeg? Laat zijn lichaam hem niet in de steek? Kan hij zijn verleden in alle rust achter zich laten?
Het verhaal wordt door de ik-figuur verteld in een terugblik, met daarbij steeds weer flashbacks naar het verleden dat verder achter hem ligt. Een verleden waar hij mee in het reine moet zien te komen.


Mankell gebruikt eenvoudige taal. Geen onnodig gebruik van bijvoeglijke naamwoorden, geen franje. Wat het boek vooral uitstraalt is een sfeer van eenzaamheid: al die kleine eilandjes daar in het hoge noorden: als ze al bewoond zijn, dan door maar enkele mensen. De summiere vormen van contacten, de minimale communicatie, onverwachte sterfgevallen: er hangt een somberheid, die ook de verteller beheerst.


Henning Mankell
is bekend geworden door de boeken over inspecteur Kurt Wallander, die meerdere malen verfilmd zijn. Hij overleed in oktober 2015. Dit boek Zweedse laarzen is zijn laatste boek.


ISBN 9789044535716 | hardcover | 414 pagina's| Uitgeverij De Geus |  oktober 2015
Vertaald uit het Zweeds door Jasper Popma en Clementine Luijten

© Marjo, 14 januari 2016

Lees de reacties op het forum en/of reageer, klik HIER