Een nog jonge man is de liefde van zijn leven kwijt. Na een kort ziekbed is zij, ook nog jong, gestorven. Hij kan er niet mee omgaan, dwaalt maar een beetje rond, ziet overal zijn geliefde terug. En de herinneringen vreten hem op.
Hij besluit weg te gaan, uit de Vlaamse stad waar ze samen een leven hadden. Hij pakt zijn koffer en rijdt maar een end weg. Hij komt terecht in een klein dorp aan de Maas: Feil. In dit dorpje wordt hij opgenomen, men herkent zijn verdriet. Zelf gaan de bewoners nog gebukt onder de gevolgen van de oorlog. Ze laten hem in zijn waarde, maar aan kleine dingen merkt hij dat ze ook op hem letten. Hij drinkt aanvankelijk heel veel, maar na verloop van tijd, ziet hij zijn omgeving meer en meer. En Paules gezicht vervaagt..soms zijn er uren waarin hij niet aan haar denkt. Hij gaat wat opschrijven, en maakt wandelingen langs de Maas. Tenslotte is hij in staat de laatste tastbare herinneringen aan Paule aan de Maas toe te vertrouwen..
En zelfs lijkt hij te kunnen accepteren dat die andere vrouw in zijn leven, zijn moeder, niet van hem houden kon..

Het verhaal is zo somber, de hoofdpersoon is een en al verdriet, als het niet mooi geschreven (en vertaald!) was, dan had ik dit weggelegd. Er gebeurt heel weinig, ook al beslaat het verhaal een tijdspanne van een jaar. Het lijkt een verstild proces van rouw, van een liefde die verloren is voor altijd.

Hardcover | 144 Pagina's | De Bezige Bij | 2006 ISBN: 9023420640

© Marjo

Meneer Linh is vluchteling. Hij arriveert in een niet nader genoemd land, zonder bezittingen, zonder familie. Maar in zijn armen houdt hij zijn kleindochter vast, het enige dat hem overgebleven is. Het meisje heeft de ogen van zijn zoon, van zijn vrouw, van zijn dochter. Niemand mag voor haar zorgen. Dat kan hij alleen zelf..

In de eerste opvang is hij eenzaam, maar als hij aangespoord wordt om naar buiten te gaan is dat zijn geluk: hij ontmoet er een oude man, die tegen meneer Linh praat over zijn zojuist overleden vrouw en over zijn eenzaamheid. Meneer Linh verstaat er niets van, maar hij luistert en knikt af en toe. En dat is genoeg basis voor een ontroerende vriendschap. Maar dan wordt meneer Linh overgeplaatst. Natuurlijk kan hij zijn vriend niet waarschuwen..hoe moet dat nu?

Het laatste boek van Claudel vind ik niet zo indringend als 'Grijze zielen' of 'zonder mij'. Bij die boeken deed ik na de laatste pagina het boek dicht met een zucht, en had best weer vooraan willen beginnen om nog eens van die zinnen te genieten.
Dat had ik nu niet. Waarmee ik niet zeg dat het geen mooi boekje is. De zinnen zijn à la Claudel, mooi dus. En het is ook prettig om te lezen over die vreemde vriendschap tussen twee oude mannen, die elkaar niet verstaan maar wel begrijpen. De ontluisterende ontknoping op de laatste bladzijde waar recensies het over hebben, voel je toch echt wel aankomen, al mag dat ook de pret niet drukken.
Waarom is dit dan toch de mindere? Misschien omdat er maar die ene laag en wat weinig diepgang in zit? Of omdat er zo weinig te raden overblijft?
Ik wacht maar op de volgende Claudel..

Hardcover | 142 Pagina's | De Bezige Bij | 2005 ISBN: 9023418557

© Marjo

Mag je een boek dat landelijke door de pers inmiddels is uitgeroepen tot “de literaire sensatie van het jaar” eigenlijk wel opnemen in het sterk groeiende bestand van recensies dat crimezone inmiddels rijk is? De scheidingslijn tussen literatuur en thrillers is flinterdun aan het worden en bijna niet meer te definiëren. Grijze Zielen van de Fransman Philippe Claudel is absoluut hoogstaande literatuur, maar het prachtige verhaal bevat tevens alle elementen die passen in een diepzinnige en spannende detectiveroman. Tegen de achtergrond van de Eerste Wereldoorlog neemt de auteur je mee naar een Frans provinciestadje dat dicht bij het front ligt en waar de kanonnen vrijwel iedere minuut van de dag te horen zijn. Het contrast is enorm groot, aangezien enorme ladingen gewonden soldaten in het stadje worden afgeleverd terwijl de bewoners zelf hun leven in betrekkelijke veiligheid kunnen doorbrengen. Maar de ellende is niet alleen op het slagveld te vinden, want ook in de kleine gemeenschap gebeuren genoeg dingen die levens kunnen verwoesten. In de winter van 1917 wordt langs de waterkant het gewurgde lichaam gevonden van een tienjarig meisje. Het lukt de plaatselijke politieman niet om de dader te vinden en lange tijd lijkt de moord onopgelost te blijven.

De verteller van het verhaal is de genoemde politieman die twintig jaar later terugkijkt op zijn eigen leven en alsnog probeert helderheid te brengen in de zaak. Daarbij komt ook de zelfmoord aan bod van een mysterieuze onderwijzeres, terwijl eveneens het persoonlijke verdriet van de politieman haarfijn in beeld wordt gebracht.

''Ik heb nog nooit een schoft of een heilige gezien. De dingen zijn nooit helemaal zwart of helemaal wit, alles is grijs. Mensen en hun zielen ook…''. De uitspraak van een vriendin van de politieman, die mogelijk informatie bezat over de dader van de moord op het meisje, maar die door de gezaghebbers in het stadje niet werd geloofd. Of waar in ieder geval niets mee werd gedaan, maar ook op die vraag weet de politieman op oudere leeftijd het antwoord te vinden.

Grijze Zielen is werkelijk een magistrale roman, maar met zeer veel elementen die ook zeer gewaardeerd zullen worden door de liefhebbers van detectives. De spanning die bij het laatstgenoemde genre gewoon is, zal je in dit boek echter niet tegenkomen. Maar wel het speurwerk, zowel naar fysiek bewijs als binnen in de ziel van de toeschouwers. Laagje voor laagje weet de politieman de informatie van alle mysteries af te schrapen, om vervolgens te schrikken van alles wat hij uiteindelijk ontdekt. Ook zijn eigen nachtmerries worden blootgelegd en duidelijk wordt dat zelfs de op het oog meest rechtschapen mensen vaak vreselijke geheimen met zich meeslepen.

Het plot van het boek zit weergaloos verpakt in de laatste pagina’s van het verhaal en doordat de auteur het constant laat schakelen tussen heden en verleden ontstaat er een boeiend en zeer fascinerend geheel. Langs allerlei zijwegen en doormiddel van verschillende – soms op het eerste oog overbodige anekdotes – ontstaat er haast een warme deken van ontroerende woorden die van Grijze Zielen een boek maakt dat de lezer de rest van zijn leven zal bijblijven. Philippe Claudel heeft een klassieker geschreven die door zoveel mogelijk mensen gelezen zou moeten worden en die misschien wel een brug kan slaan tussen verschillende genres. Literatuur wordt toegankelijk gemaakt voor mensen die tot op dit moment alleen maar thrillers en detectives lezen. Maar ook andersom kan deze route nu met groot gemak gevolgd worden en misschien is dat dan wel de grootste prestatie van deze auteur.

Uitgever De Bezige Bij, ISBN 9023414861 Verschijningsdatum 6/2004 Bindwijze Paperback Aantal pagina's 237 blz.

© Eric

Een agent kijkt terug op zijn leven als hij een jaar of vijftig is. Hij gaat terug naar de periode van de Eerste Wereldoorlog, toen zijn dorpje, dat aan de rand van het front lag, in de ban was van de moord op een tien-jarig meisje. Belle de jour, zo heette ze, werd gevonden bij het kasteel van de procureur, een eenzame man, die nergens aansluiting zocht. De verteller is er van overtuigd dat de procureur de moordenaar is, al is er een soldaat veroordeeld.

In schriftjes beschrijft hij zijn eigen onderzoek, en de gebeurtenissen die zijn eigen leven op zijn kop zetten. Daarbij stelt hij het standenverschil zoals dat in die tijd "normaal" was aan de kaak.

Het is prachtig geschreven, mooie zinnen, om langzaam te lezen, om van te genieten.

Uitgever De Bezige Bij, ISBN 9023414861 Verschijningsdatum 6/2004 Bindwijze Paperback Aantal pagina's 237 blz.

© Marjo

Klik op de afbeelding voor een recensie van het Parool over dit boek

Meneer Linh is een oude man die geen vrouw meer heeft en zijn zoon en schoondochter door de oorlog (vermoedelijk Vietnam) is kwijtgeraakt. Het enige wat hij nog heeft is zijn drie maanden oude kleindochter. Zijn dorp is verwoest en om het kind een betere toekomst te geven ontvlucht hij zijn land.
In het, niet bij naam genoemde, nieuwe land komt hij in een opvangcentrum terecht. Zijn enige levensdoel is zijn kleinkind grootbrengen. Hij koestert en verzorgt haar, zingt liedjes en hij is enorm bang dat iemand hem zijn kleinkind zal afnemen. Niemand mag aan haar komen. Zijn enorme zorg wekt de spotlust bij de medebewoners van het opvangcentrum.
Omdat buitenlucht goed is voor de kleine waagt hij zich op gegeven moment naar buiten en ontdekt een parkje. Gezeten op een bankje ontmoet hij meneer Bark, een grote, zware, kettingrokende weduwnaar. Meneer Bark praat heel vriendelijk tegen hem en hoewel ze elkaar totaal niet verstaan groeit er een vriendschap. Meneer Linh is blij, hij vindt zijn nieuwe land vreemd, iedereen heeft maar haast en ze rennen zo. Het nieuwe land heeft geen geur.
Ze ontmoeten elkaar daarna elke dag en vinden een vorm van troost bij elkaar wat prachtig verteld wordt.
Maar... meneer Linh kan niet in het opvanghuis blijven en wordt van de een op andere dag overgeplaatst naar een ander onderkomen. Daar zijn de regels streng, hij mag het terrein niet af en meneer Linh is wanhopig, zijn vriend Bark weet van niets! Hij mist meneer Bark enorm, in zijn nieuwe onderkomen krijgt hij geen contact en is eenzamer dan ooit. Zijn kleindochter maakt dat hij overeind blijft.
Meneer Linh weet op een dag toch het terrein af te komen en wat er dan volgt gooit het hele voorgaande verhaal op zijn kop.

Het is een schitterend, ingetogen verhaal. Meneer Bark praat en praat en meneer Linh reageert erop door scherp op de uitdrukkingen in het gezicht van Bark te letten want verstaan doet hij hem niet. Toch begrijpen ze elkaar. Meneer Bark mag zelfs af en toe de kleindochter op schoot nemen. Er zitten ontroerende fragmenten in de kleine en broodmagere meneer Linh voelt zich beschermt bij deze grote reus van een man. Een mooi gedeelte is wanneer zij samen een dag naar zee gaan, meneer Barks vertelt iets waarvan meneer Linh voelt dat het een belangrijk en verdrietig verhaal is.
'Meneer Linh probeert zijn arm om de schouder van zijn vriend te slaan, maar het lukt niet, want zijn arm is te kort voor zo'n enorme brede schouder. Hij glimlacht naar hem.'

Het is een verhaal over een vriendschap maar er zit een onverwachte wending in dat alles in een ander daglicht zet. Ontroerend, mooi, een aanrader

Hardcover | 142 Pagina's | De Bezige Bij | 2005 ISBN: 9023418557

© Bernadet

Vanwege het uitmuntende succes van “Grijze Zielen” besloot uitgeverij de Bezige Bij ook het veel eerder geschreven “Zonder Mij” van Philippe Claudel op de Nederlandse markt uit te brengen. Gestoken in een prachtige verpakking zal het ongetwijfeld zijn weg naar een groot publiek hebben gevonden, aangezien je na het lezen van het inmiddels verfilmde “Grijze Zielen” alleen maar kan smachten naar nieuw werk van deze Franse auteur. Maar jammer genoeg zullen de meeste kopers van “Zonder Mij” een gevoel van hevige teleurstelling niet kunnen onderdrukken. In niets lijkt dit namelijk op het gevoelige en meeslepende meesterwerk van Claudel en lijkt pure winstbejag van de uitgever aan de wieg van deze vertaling te hebben gestaan.

De hoofdpersoon in dit verhaal heeft onlangs zijn vrouw verloren en blijft alleen achter met zijn pasgeboren dochtertje. Op het moment dat “Zonder Mij” begint is zij 21 maanden oud en voornamelijk in de nauwelijks verzorgende handen van een naar feest, drank en muziek hongerende oppas van waarschijnlijk rond de achttien jaar. Zelf werkt hij in een plaatselijk ziekenhuis, waar hij de taak heeft om de nabestaanden van overleden mensen over te halen het lichaam van hun geliefde af te staan als orgaandonor. Samen met zijn vaste collega ziet hij zichzelf als een hyena die “hun cliënten breken, verscheuren en urenlang murw laten worden” om uiteindelijk “van de levenden betere levenden te maken door de doden te ontdoen van wat ze niet meer nodig hebben”. Maar het werk staat hem steeds meer tegen, evenals zijn collega, die hij begint te haten om diens onverschilligheid en zijn dubbele moraal. Genoeg ingrediënten dus voor een behoorlijk zwartgallig boek en dat is “Zonder Mij” dan ook zeker geworden.

Waarom moet je nog verder leven als de zin van het leven je is ontnomen? Heeft het nog zin om een kind op te voeden in een wereld die bol staat van het geweld en waar de bedreigingen in de vorm van oorlog, terrorisme, vreselijke ziektes en steeds verder oprukkende armoede dagelijks de boventoon lijken te voeren? Kan je als ouder je kinderen nog wel beschermen en is je kind op school en binnen zijn of haar vriendenkring wel opgewassen tegen alle verleidingen van buitenaf? Drank, drugs, geweld: alleen het slechtste wat de mens kan voortbrengen lijken in de huidige maatschappij de normen te bepalen. Philippe Claudel weet het in en tussen de regels van dit boek aardig te verwoorden en maakt van de hoofdpersoon een depressieve en suïcidale man, die echter toch nog in staat lijkt zich aan een enkele strohalm vast te klampen. Tevens roept het boek een aantal vragen op die allemaal niet zo makkelijk te beantwoorden zijn. En juist dat is in de regel het nadeel van dit soort boeken. Het grijpt je naar de keel, zet je soms ook behoorlijk aan het denken, maar laat je uiteindelijk weer los zonder ook maar ergens een oplossing aan te dragen. Maar het is ook maar de vraag of een onderwerp als dit uiteindelijk geschikt is om als roman te worden uitgebracht, want de literatuur is per definitie niet geschikt om de vraagstukken over leven en dood met overtuiging en geruststelling te verklaren.

Hardcover | 109 Pagina's | De Bezige Bij | 2005 ISBN: 9023417135

© Eric

Wat een ongelooflijk sombermakend boek.
De hoofdpersoon heeft zijn vrouw verloren, en zwelgt nog in zijn verdriet. Niets boeit hem, behalve soms zijn dochtertje van 21 maanden. Maar zelfs zij is geen reden om van zijn zelfmoordplannen af te stappen. Hij ervaart de hele wereld als lelijk, de mensen als dom en egoïstisch, alles is slecht (zo'n beetje zoals zwangere vrouwen overal dikke buiken zien). Zelfs de "plastic straattoiletten, die Jean-Claude Decaux aan alle gemeentebesturen van Frankrijk heeft verkocht ter vervanging van de elegante giet- en smeedijzeren urinoirs die alleen nog maar bestaan op de antieke foto's van Marville" worden afgekraakt.

" Een paar dagen geleden was ik jarig. Ik had je (=de dochter) niets anders te bieden dan een vader vol zelfbeklag doe als hij in de spiegel kijkt een leeg en zielloos gezicht lijkt te zien. Wat moet ik je nog zeggen behalve dat ik geen kracht meer heb? Dat het me moeite kost te lopen, adem te halen en naar buiten te gaan. Dat het me pijn doet het leven in te moeten stappen.
Dat je moeder bij haar vertrek de helft van mij heeft meegenomen.Dat je zo'n mooi handje hebt, maar dat het volgens mij te klein is om mijn hand tegen te houden."

Zijn beroep is ook al niet prettig: hij heeft de taak om mensen te vertellen dat zij zojuist een geliefd persoon verloren hebben en of ze die dode dan maar ter beschikking willen stellen om organen te doneren. Toch lijkt het dat een zo'n akelig gesprek zijn leven een andere wending geeft. Of toch niet?

Gelukkig is het een dun boek, en ik zou niet aanraden dit te lezen als je somber bent. Maar het is wel ontzettend mooi geschreven.

© Marjo